fbpx
اسلایدافغانستانترجمهدیدگاه

تنش میان ارگ و نور؛ دردسرهای تازه امریکا در افغانستان

نیویارک تایمز/ مجیب مشعل

عطا محمد نور، کسی که مانند پادشاه طی ۱۳ سال در ولایت شمالی افغانستان موفقانه حکمرانی کرده است. در ماه گذشته زمانی‌که او در دبی به سر می‌برد، تماسی دریافت کرد مبنی بر این‌که رئیس‌جمهور غنی می‌خواهد تو را برکنار کند.

طی ۳ سال، آقای غنی تلاش کرده بود تا آقای نور را از مقام ولایت بلخ که یکی از مراکز تجارتی کشور است، برکنار کند.

آقای نور، یکی از فرماندهان مجاهدین است که در برابر شوروی‌ها مقاومت کرد و پس از آن به‌عنوان یک فرمانده نظامی در جنگ داخلی افغانستان، علیه طالبان مبارزه را آغاز نمود.

در مذاکره بر سر معامله‌ای که احتمال می‌رفت به بن‌بست کشیده می‌شود، آقای نور در عوض استعفای خود، کرسی‌های زیادی از دولت را برای حزب سیاسی خود از رئیس‌جمهور غنی خواسته بود.

هنگامی که آقای نور با کارگزاران مهم منطقه‌ای و کسانی که هم‌چنان منتقدان رئیس‌جمهور بودند دیدار کرد، اشرف غنی در نهایت تصمیم گرفت و دستور برکناری آقای نور را صادر نمود.

رئیس‌جمهور اشرف غنی، ممکن است که اشتباه پیش‌بینی کرده باشد.

آقای نور از زمان بازگشت به بلخ، نه تنها دستور برکناریش از سوی رئیس‌جمهور غنی را رد کرد، بلکه برای مبارزه از اداره حمایت امریكا به عنوان یك راهبرد انتخاباتی برای مطرح کردن خود در انتخابات ریاست‌جمهوری سال آینده استفاده می‌کند.

رد دستور حکومت مرکزی از سوی قدرت محلی، بعد از مدت‌ها به عنوان یک آزمون برای دولتی که در تلاش متمرکزسازی قدرت در کشور است، یک وضعیت شکننده را پس از سال ۲۰۰۱ در کشور به میان آورده است.

در حال حاضر، اختلافات میان آقای نور و آقای غنی، تقریبا یک ماه به طول انجامیده و هم‌چنین به یک آزمون دردناک برای مردم تبدیل شده است. حالا معلوم نیست که امریکا چگونه از رئیس‌جمهور غنی در برابر اپوزیسیون حمایت خواهد کرد.

آقای نور، در مصاحبه‌ای با نیویارک تایمز در دفتر مقام ولایت بلخ گفت: «دولت فکر می‌کند که من مثل والی‌هایی هستم که با یک قطعه کاغذ منصوب شده و با یک قطعه کاغذ برکنار شده. من رئیس اجرایی یک حزب سیاسی قوی هستم، من بخشی از یک ائتلاف قوی هستم و از این‌که دارای شخصیت کاریزماتیک هستم، مردم به من اعتماد دارند».

آقای نور افزود، تلاش برای برکناری وی به گرایش‌های سیاسی و انتخابات ریاست‌جمهوری سال آینده مرتبط است. او گفت، آقای غنی می‌خواهد مجددا به عنوان رئیس‌جمهور انتخاب شود، اما هنوز معلوم نیست که چگونه انتخاب می‌شود.

وی اظهار داشت: «ما از ظرفیت بیشتری برای اخذ رأی در انتخابات داریم. آنها نهایت تلاش می‌کنند تا ما را به حاشیه بکشانند و ما خاموش نمی‌نیشنیم. اگر حزب من و متحدان من موافق باشند، ممکن است خود را کاندید کنم؛ این تنها یک آگهی قبل از وقت است». او هم‌چنین افزود: «من دوست ندارم در انتخابات نفر شماره دوم باشم».

 

یک رویداد که احتمالا به برکناری آقای نور کمک کرد، ۲ ماه پیش اتفاق افتاد. زمانی که موترهای مواد سوختی قراردادی ناتو در بلخ از سوی نیروهای او توقف داده شده بود.

آقای نور گفت که موترها به‌خاطر فرار مالیاتی از نام ناتو، برای وارد کردن سوخت غیرقانونی استفاده می‌کردند. با این وجود، برخی منابع دولتی به شرط این‌که نامی از آنها گرفته نشود و هم‌چنین باعث ناراحتی نور نشود، گفته‌اند که موترها متوقف شده‌اند؛ زیرا آنها حاضر به پرداخت سهمیه برای افراد آقای نور نبودند.

مقامات افغان می‌گویند این کار خشم جنرال جان نیکلسون، فرمانده ارشد امریکایی در افغانستان را برانگیخته است. مشاروان غنی در لابی‌گری خود برای امریکا علیه آقای نور گفته بودند که این جنگ‌سالار سابق، نه تنها علیه رئیس‌جمهور افغانستان است، بلکه علیه متحدان امریکایی‌‌اش نیز می‌باشد. آقای نور در این مورد نگران به نظر نمی‌رسد.

عطا محمد نور گفت: «نیکلسن نباید ناراحت می‌شد. او باید مثل یک مرد با من تماس می‌گرفت و از آنچه اتفاق افتاد، اطلاعات می‌خواست».

در ماه دسمبر، دولت آقای غنی با کمک ائتلاف ناتو که فضای هوای افغانستان را تحت کنترول دارد، برای آقای نور اجازه پرواز را نداد تا در نشست و صف‌آرایی اپوزیسیون دولت در قندهار شرکت کنند.

در ماه جولای، هواپیمای حامل عبدالرشید دوستم، معاون اول ریاست‌جمهوری افغانستان که به اتهام آدم‌ربایی و تجاوز به رقیب‌اش به ترکیه تبعید شده است، و هم‌چنین یکی از متحدان قوی نور می‌باشد، در بلخ اجازه نشست را دریافت نکرد. قرار بود عبدالرشیم دوستم در بلخ، در مراسمی که از سوی آقای نور ترتیب یافته بود شرکت کند.

از تلاش‌ها و ملاقات‌های آقای نور چنین به نظر می‌آید که او ‌تلاش دارد تا توانمندی خود را برای نامزدی در پست ریاست‌جمهوری امتحان کند و یک پله بالا برود.

به گفته چندین مقام رسمی، آقای نور جلسات در ماه گذشته در دبی با اریک دی پرنس، رئیس اجرایی سابق شرکت امنیتی بلک واتر که اخیرا در تلاش خصوصی‌سازی جنگ در افغانستان است، دیدار کرده است.

آقای نور، گزارش‌ها از جلسه با آقای پرنس و این‌که وی که با دولت ترامپ ارتباط دارد و خواهرش دی‌ووس، وزیر معارف  اداره ترامپ است را تأیید نمی‌کند.

اما این واضح است که نور در جستجوی حمایت امریکایی‌ها است. آقای نور گفت: «من شاهد هستم که افراد قدرتمندی با قصر سفید ارتباط دارند».

ارگ ریاست‌جمهوری، محمد داوود را به عنوان جانشین آقای نور معرفی کرده است. داوود در سابق یک چریک مربوط به جناح آقای نور بوده است. او در دو دهه گذشته در لندن زندگی نموده و یک دکان بیک فروشی داشته است.

گفته می‌شود در حال حاضر آقای داوود در یک دفتر دیپلماتیک در کابل، در حال آمادگی برای نقش آینده‌ خود برای ولایت بلخ می‌باشد که ممکن است هرگز تحقق نیابد.

وی ریش خود را سیاه رنگ کرده و دستور ۳ جوره لباس جدید را داده و هم‌چنین سخنگوی رسمی خود را منصوب کرده که در بحث‌های تلویزیونی از او نمایندگی می‌کند.

آقای داوود در مصاحبه‌ای، در مهمان خانه‌ای که دولت برای وی در کابل ترتیب دیده است، گفت: «در حال حاضر منتظرم که دولت چه می‌گوید. این کاملا مربوط به دولت است که تصمیم بگیرد که چه زمان و چگونه من را به بلخ می‌رساند».

عطا محمد نور والی برکنار شده بلخ، محمد داوود را یک ابزار استفاده شده علیه خود می‌بیند و می‌گوید هیچ راهی برای والی شدن او در بلخ وجود ندارد. نور افزود، بحران تنها با مذاکره با حزبش حل و فصل می‌شود که این مذاکره در کابل ادامه دارد.

شهرت نظامی و سیاسی آقای نور، چندین دهه می‌شود‌ که به ولایت خودش گره خورده و از آن به عنوان امتیاز بزرگی پیش خارجی‌ها و حکومت استفاده کرده است.

تقریبا ۱٫۷ میلیارد دالر کالا از طریق یکی از بنادر ولایت بلخ طی سال گذشته، انتقال داده شده است که از جمله قرارداد مواد سوختی ناتو نیز از این بنادر عبور می‌کند.

آقای نور معتقد است که شبه‌نظامیان مسلح را در شمال در اختیار دارد و هم‌چنین دیدبان حقوق بشر وی را متهم به سوءاستفاده‌های گسترده نموده است.

آقای نور، بیش از ۱۵ سال می‌شود که یک شبکه وسیع از تاجران و حامیان خود را در بلخ و شهر مزار شریف تشکیل داده و این ولایت را به یک مرکز تجارتی با آسیای مرکزی تبدیل کرده است.

این روابط باعث شده تا او و متحدانش ثروت‌های زیادی را به‌دست آورند و دارای زندگی مجلل باشند و هم‌چنان منابع خوبی برای شبکه‌ فرماندهان شبه نظامی در چندین ولایت باشند.

در کنار تلاش برکناری آقای نور، حامیان آقای غنی وی را ناکارآمد و فاسد توصیف می‌کنند و هم‌چنین می‌گویند که او در هر کسب و کار دخیل است و صدها میلیون دالر در حساب‌های بانکی خارجی دارد.

اما آقای نور اصرار دارد که درآمدش از تجارت و معامله‌های پاکیزه به‌دست می‌آید و این‌که تمام سودش در شبکه حامی و تلاش‌های سیاسی او استفاده می‌شود.

چند ماه قبل از برکناری آقای نور، او به وظیفه مقام ولایت بلخ چندان اعتنا نداشت و در دفتر ولایت در مزارشریف ظاهر نمی‌شد.

او در جدی‌ترین موارد امور کاری مربوط به دولت در خانه‌های خود و یا مهمانخانه‌های خود حاضر می‌شد و از آن طریق به مشکلات رسیدگی می‌کرد؛ جایی‌که با قندیل‌های زیبا و عکس‌های متعدد خودش تزئین شده است.

اما به محض این‌که از مقام این ولایت برکنار شد، او هر روز به دفترش می‌رفت. آقای نور تحت تدابیر امنیتی خاص، روزانه با صدها نفر دیدار می‌کند و سخنرانی‌هایش از طریق رسانه ملی به‌طور زنده نشر می‌شود. وی بارها در سخنرانی خود از زبان زور استفاده کرده است.

عبدالله عبدالله، یکی از اهداف مکرر او است که در گفته‌های خود او را مورد حملات لفاظی قرار می‌دهد. عبدالله یک عضو سابق اتحاد شمال بود و اکنون به عنوان شریک ائتلافی آقای غنی در دولت افغانستان فعالیت می‌کند.

آقای نور در بیانیه‌ای به آقای عبدالله، یکی از متحدین سابق که اکنون او را به دسیسه بر علیه او متهم می‌کند گفت: «دندان‌هایت را می‌کشم».

آقای نور، پنج‌شنبه گذشته در یک کاروان موترهای زرهی براق بعدازظهر به دفتر ولایت بلخ رسید. وی لباس سیاه و عینک آفتابی پوشیده بود.

همکاران آقای نور گفتند که شب گذشته تا نیمه‌های شب بیدار بوده است. در حالی‌که در تلفن صحبت می‌کرد در اطراف سالن قدم می‌زد و سپس با کسانی که به دیدارش آمده بودند، گفت‌وگو می‌نمود.

همانطور که آقای نور به صحبت‌‌ها در جلسه گوش فرا می‌داد، بازدیدکنندگان در دو سالن مجاور نشسته بودند و منتظر صحبت‌های آقای نور بودند.

او خسته به نظر می‌رسید و تلاش داشت تا خستگی‌های خود را پنهان کند. پس از هر سخرانی مردم او را شیر، پادشاه، امپراتور صدا می‌زدند و آقای نور در برابر هر توصیف سرش را به عنوان تشکری پایین می‌کرد و دستش را روی سینه می‌گذاشت.

اما زمانی که آقای نور در جایگاه مخصوص سخنرانی قرار گرفت، نشانه‌ای از خستگی در او وجود نداشت. او بار دیگر، دولت کابل را مورد آماج حملات لفظی قرار داد.

وی گفت که رهبران حزب او در تلاش برای مذاکره در مورد راه‌حل در کابل هستند و تنها راه‌حل بیرون‌رفت از این تنش‌ها مذاکره است.

اما او از طرفداران خود خواسته است تا برای اعتراضات مدنی آماده شوند و تایرهای کهنه خود را آماده آتش‌زدن و مسدودکردن جاده‌ها کنند.

موضوع سخنرانی به سرعت به کمپاین انتخاباتی تبدیل شد و آقای نور گفت که رهبران حکومت در کابل کور هستند و نمی‌دانند که افغانستان سال‌ها از جنگ رنج می‌برند.

آقای نور، در میان جمعیت گفت: «اگر یک روزی رئیس‌جمهور شوم …»، مردم برای استقبال همه نعره کشیدند.

دست‌های خود را بالای میز خطابه قرار داده بود و ساعت ۲۷ هزار دالری بر روی مچ دستش دیده می‌شد، انگشتری لعل با ۲۰ نگین کوچک الماس در انگشت خود داشت و در مورد فساد صحبت می‌کرد.

او گفت دولت مرکزی در اختلاس‌ها دست دارد و هر دو رهبر ائتلافی در تلاش فربه‌سازی متحدان خود هستند.

وی هم‌چنین گفت، یک معلم کمتر از ۲۰۰ دالر معاش دارد، دو رهبر حکومت وحدت ملی جیب متحدان خود را پر می‌کنند.

او اظهار داشت که غنی و عبدالله برای مشاورین بی‌کاره ۵ هزار دالر تا ۶ هزار دالر و بیش‌تر از آن معاش پرداخت می‌کنند.

او افزود قیمت یک موتر زرهی که برای مشاورین‌شان کرایه می‌کنند چند است؟

آقای نور گفت: «آنها خون مردم را می‌نوشند».

ترجمه: احمدضیا علیجانی

 

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

بستن