fbpx
اسلایدافغانستانبرگزیدهدیدگاهفرهنگگزارش

نشر عازم: با پی‌دی‌اف شدن کتاب اسپنتا ۶۰ درصد آن‌ از فروش بازماند

خبرگزاری یاش: قفسه کتابفروشی‌ها در بازار‌های کابل با انواع کتب سیاسی، تاریخی، فلسفه، داستان و موضوعات دیگر تزئین شده است؛ اما اکثر این کتاب‌ها در بیرون از افغانستان به چاپ رسیده‌اند.

نبود عایدات برای نویسندگان کتاب‌ها و همچنین، کاپی کردن آثار و تطبیق نشدن قانون کاپی‌رایت در میان برخی چاپخانه‌های کتاب در کشور، از علت‌های اصلی کم‌رنگ بودن فعالیت انتشارات در گذشته خوانده شده است.

بنگاه‌های انتشاراتی معتبر در افغانستان به تعداد انگشتان دست هستند، اما این نهادها در سال‌های اخیر پرفروش‌ترین و جدیدترین کتب را با موضوعات مختلف به چاپ رسانده‌اند.

ولی در برخی موارد نیز دیده می‌شود که پس از گذشت چند روز از نشر این کتاب‌ها، پی‌دی‌اف (فایل اسکن‌شده) یا کاپی این کتاب‌ها به بازار عرضه می‌شود.

کتاب سیاست افغانستان؛ روایتی از درون، نوشته آقای اسپنتا، وزیر امور خارجه و مشاور امنیت ملی در دولت حامد کرزی که ۳ هفته قبل رونمایی شد، حالا به شکل فایل پی‌دی‌اف در میان کار‌بران شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود.

مسئول انتشاراتی که این کتاب را به چاپ رسانده است می‌گوید، پی‌دی‌اف شدن این کتاب تأثیر زیادی بر فروش آن داشته و ۶۰ درصد آن را از فروش باز گذاشته است.

اجمل عازم، رئیس انتشارات عازم، در گفت‌وگو با خبرگزاری یاش این قبیل اقدامات را از سوی برخی کشورهای همسایه و با هدف رکود صنعت چاپ در افغانستان عنوان کرد.

تا کنون ۱۲۰ جلد کتاب ما بدون اجازه پی‌دی‌اف شده است

آقای عازم می‌گوید، در گذشته بیش از ۲۰ بار در وزارت اطلاعات و فرهنگ در این مورد شکایت درج کرده اما تا کنون به هیچ شکایت آنها رسیدگی نشده است.

رئیس انتشارات عازم عنوان کرد، این بار با همکاری دادستانی کل، ۳ تن از کسانی‌که به پی‌دی‌اف‌سازی کتاب سیاست افغانستان متهم بودند بازداشت گردیدند، اما با وساطت مقام‌های بلندپایه حکومتی این افراد رها شدند.

به گفته او، این نخستین بار نیست که کتاب‌های چاپ شده آنها از سوی برخی افراد اسکن شده و به شکل پی‌دی‌اف به بازار عرضه می‌شود.

آقای عازم می‌گوید، تا کنون در حدود ۱۲۰ جلد کتابِ چاپ‌شده‌ی آنها بدون اجازه پی‌دی‌اف شده و در اختیار مردم قرار گرفته است.

حالا این انتشارات می‌گوید، هرگونه فعالیت خود را تا بررسی شکایت‌اش در مورد پی‌دی‌اف شدن کتاب سیاست افغانستان، متوقف کرده است.

تبانی وزارت اطلاعات و فرهنگ با متخلفین قانون کاپی‌رایت

انتشارات عرفان، از بنگاه‌های با سابقه نشر کتاب در افغانستان نیز در این زمینه، سرنوشتی مشابه دارد.

محمد حسن شریعتی، مسؤل این انتشارات می‌گوید، در ۱۵ سال گذشته ۴ جلد کتاب آنها در بازارهای کابل کاپی شده است.

مسئول نشر عرفان افزود، در برخی موارد وزارت اطلاعات و فرهنگ در تبانی با متهمان از کنار این پرونده‌ها رد شده و موضوع آنها را پیگیری نکرده است.

آقای شریعتی تصریح کرد: «در زمان کار مخدوم رهین، وزیر پیشین اطلاعات و فرهنگ، کتاب افغانستان در پنج قرن اخیر در بازار کابل کاپی شد، ما متهمان را پیدا کردیم و در کمیسیون تخطی از رسانه‌ها شکایت درج نمودیم. وقتی با آقای رهین در این مورد گفت‌وگو کردیم، آقای رهین بدون در نظر داشت زحمات و مصارف ما، به حمایت از متهم گفت: کتاب افغانستان در پنج قرن اخیر، مال هر کس است و هر کس می‌تواند آن‌را چاپ کند».

به گفته او، تا کنون کتاب‌های دیوان خلیل‌الله خلیلی، افغانستان در قرن بیستم، افغانستان در پنج قرن اخیر و محمد سرگذشت یتیم جاوید در بازارهای کابل کاپی شده است.

آقای شریعتی، وضعیت بازار کتاب کابل را نگران‌کننده تلقی کرد و گفت، در صورت ادامه این روند هیچ چاپخانه‌ای در آینده فعالیت نخواهد کرد.

هر چند قانون کاپی‌رایت در آخر سال ۱۳۸۹ نافذ شد، اما گفته می‌شود به دلیل فرهنگ معافیت از قانون و ضعف در وزارت اطلاعات و فرهنگ، این قانون تطبیق نشده است.

مسؤلان وزارت اطلاعات و فرهنگ می‌گویند، تا کنون هیچ شکایتی به گونه‌ای رسمی در مورد نقض قانون کاپی‌رایت درج نشده است.

فاضل سانچارکی، معین نشراتی وزارت اطلاعات و فرهنگ، در صحبت با خبرگزاری یاش نقض قانون کاپی‌رایت را می‌پذیرد اما می‌گوید، در صورتی‌که شکایت به گونه‌ای رسمی همراه با اسناد به این وزارت تسلیم داده شود، از سوی کمیته تخطی از رسانه‌ها بررسی می‌شود.

نقض قانون کاپی‌رایت، ناشر را بیشتر از نویسنده متضرر می‌کند

حفیظ‌الله شریعتی سحر، نویسنده و استاد دانشگاه، می‌گوید نقض قانون کاپی‌رایت تأثیر مستقیم بر نویسنده ندارد، اما ناشر به‌گونه مستقیم از آن متأثر می‌شود.

آقای شریعتی که قریب به ۳۰ جلد کتاب در موضوعات ادبیات، تاریخ، مردم‌شناسی و شعر از خود به چاپ رسانده است در این رابطه گفت، نویسندگان افغانستان از نشر کتاب‌های‌شان هیچ‌گونه نفع مالی نمی‌برند؛ حتی در برخی موارد به خاطر نشر کتابی که چند سال روی آن کارکرده‌اند، پول هم پرداخت می‌کنند.

او افزود: «وقتی یک نویسنده دارایی‌اش را برای نشر اثرش مصرف می‌کند، برای بار دوم شاید دسترسی به پول نداشته باشد و دیگر به نویسندگی خاتمه می‌دهد».

به باور او، نویسندگی هنوز در افغانستان به یک شغل مبدل نشده و نه حکومت و نه هم مردم برای آن ارزشی قائل نیستند. به همین دلیل است که گراف نقض قانون کاپی‌رایت در جامعه بالا است.

آقای شریعتی گفت، اما در عین حال در سال‌های اخیر شاهد رشد چشم‌گیر در این زمینه بوده‌ایم و ده‌ها کتاب در بخش‌های، سیاسی، علمی و تاریخی در داخل کشور به چاپ رسیده است.

اخیرا با فعالیت چند بنگاه انتشارات کتاب و ایجاد فضای رقابت در این راستا، نویسندگان کشور نیز علاقمند شده‌اند تا به نشر آثارشان و رونمایی از آنها در محافل نقد کتاب بپردازند.

طی ۲ ماه اخیر چندین کتاب، از جمله کتاب فلسفه ابن سینا نوشته علامه محمد اسماعیل مبلغ، کتاب نماینده نوشته ایوب آروین، کتاب سال‌های تغییر؛ روایت نیم قرن زندگی نوشته محمد ناطقی، کتاب سیاست افغانستان؛ نقدی از درون نوشته رنگین دادفر اسپنتا، چاپ دوم کتاب فصل آخر نوشته محمد اسماعیل اکبر و کتاب از پادشاهی مطلقه الی سقوط جمهوری دموکراتیک افغانستان نوشته احمد وکیل در شهر کابل، چاپ و رونمایی گردید که نشانی از رشد چشمگیر این مسئله دارد.

اما حالا، کاپی‌رایت و پی‌دی‌اف شدن کتاب‌ها سبب نگرانی جدی در میان ناشران شده است.

محمد اسلام بهنوش

برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

بستن