fbpx
اسلایدافغانستانبرگزیدهگزارش

رقیبان جنرال دوستم چه تصمیمی دارند؟

روح‌الله حقجو

چهره خبرساز تاریخ معاصر افغانستان که مخاطبین تحولات سیاسی، القابی چون «بانک رأی» و «مردی برای همه فصول» را به او می‌دهند، این روزها در فشار بیشتری قرار گرفته است.

بزرگترین موفقیت عمر سیاسی جنرال عبدالرشید دوستم، یعنی تصاحب معاونیت اول ریاست‌جمهوری و کسب جایگاه دوم قومی برای ترک‌تباران، عمر کوتاهی داشت. در واقع از ابتدای کار ریاست‌جمهوری اشرف غنی، هیچ طرحی برای دست داشتن آقای دوستم در قدرت ارگ وجود نداشته است. جنرال دوستم، این مسئله را درک کرد و به منظور شکستن این تمامیت‌خواهی، به تاکتیک دلخواه خود روی آورده و به خط مقدم نبرد با طالبان در جبهات فاریاب رفت.

اقدام برای خنثی‌سازی فعالیت معاون اول، با تلاش‌هایی مثل دامن‌ زدن به اختلافات دیرینه میان عطا محمد نور، رقیب سرسخت وی در شمال و مخالفت‌های شدید از سوی چهره‌های قبیله‌گرا همچون ضیاءالحق امرخیل و مولوی تره‌خیل در رابطه با منع حضور جنرال دوستم در جبهات فاریاب روبرو شد تا اینکه این اقدامات، معاون اول را به کابل بازگرداند. حتی آقای دوستم، حمله‌ای که به کاروان موترهایش در مسیر بازگشت به کابل شد را هم از چشم شورای امنیت ملی و ارگ دانست.

پس از به میان آمدن پرونده احمد ایشچی، فشارهای حکومت، شکلی موجه و محکمه‌پسند به خود گرفته و تشدید شد. ارگ و ایالات متحده، از این موقعیت استفاده مطلوب برده و فشارها را تا جایی افزایش دادند که وی تن به تبعید شدن به ترکیه را داد.

رفتن جنرال دوستم به ترکیه با اقداماتی همچون تلاش برای بازیابی قدرت و حتی اقدام به پرواز از پیش اعلام‌ناشده او به میدان‌هوایی مزارشریف همراه بود؛ که همگی با شکست مواجه گردید. حالا ایالات متحده و ارگ، کمر به پایان بخشیدن به قدرت معاون اول ریاست‌جمهوری و زدن ضربه نهایی بسته‌اند.

آقای دوستم که سال‌ها به‌عنوان یکه‌تاز میدان قدرت ازبیک‌ها کشور نقش بازی می‌کند و حاضر نیست این سفره را با هیچ یک از نخبه‌های ترک‌تبار شریک شود، این روزها می‌بیند که نخبگان ازبیک، بدون حضور و مشورت وی به ارگ می‌روند و یا با سفیر امریکا دیدار می‌کنند.

جنرال دوستم به برخورد قاطع با مخالفانش و به‌خصوص رقبای درون‌قومی‌اش، شهره است. روایت‌های شفاهی زیادی هم از برخورد سرکوبگرانه جنرال دوستم با رقبایش شنیده می‌شود که البته هنوز صحت و سقم آنها مشخص نیست. اما در جایی از کتاب «طالبان؛ اسلام، نفت و بازی بزرگ جدید» از احمد رشید، خبرنگار مطرح پاکستانی آمده است که وقتی در دوران جنگ‌های داخلی، او برای مصاحبه به یکی از پایگاه‌های نظامی جنرال دوستم به شمال می‌رود، نیروهای جنرال دوستم را در حال محاکمه یکی از سربازانش که محکوم به سرپیچی از قوانین شده بود، می‌بیند. به روایت احمد رشید، سرباز متهم نگون‌بخت، به یک تانک نظامی در حال حرکت، بسته شده بود و این سرباز روی زمین کشیده می‌شد. آقای رشید می‌گوید، این دور تا جایی ادامه یافت که بدن سرباز محکوم، تکه‌تکه شده و وی از بین رفت.

نخبگان ازبیک که طی دهه‌های اخیر، هیچ‌گاه جرأت مخالفت با جنرال دوستم را نداشتند، حالا گویا خواسته‌اند از آدرس خودشان –و نه از آدرس جنرال دوستم- با کانال های قدرت و ثروت به گفت‌وگو بنشینند.

چهره‌هایی مثل شاکر کارگر، نورالله سادات، سید انور سادات، نور محمد قرقین، محمد عالم ساعی و نقیب‌الله فایق، از چهره‌های مطرح قوم ازبیک بودند که اخیرا پس از ملاقات با رئیس‌جمهور غنی، با هوگولارنس سفیر امریکا در افغانستان نیز دیدار و پیرامون ناامنی در ولایات شمال و کمبود شخصیت‌های ازبیک در مناصب مهم حکومتی گفت‌وگو کرده‌اند.

به نظر می‌رسد این آخرین تلاش‌های ارگ برای از میان برداشتن اتوریته جنرال دوستم در ساختار قدرت است. اگر چنین روندی ادامه یابد و آقای دوستم نتواند باز هم در کابل حضور بهم رسانده و در بازی‌های قدرت سهیم شود، ضربات ارگ بر پیکر این رهبر سنتی ازبیک‌ها کارگر واقع خواهد شد؛ ضربات بر پیکر جنرالی کارکشته که معاون اول ریاست‌جمهوری فعلی است.

برچسپ

خبر های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

بستن