fbpx
اسلایدافغانستانبرگزیدهدیدگاهسیاستگزارش

ماجرای دستگیری قوماندان علیپور چه بود؟

خبرگزاری یاش: بازداشت فرمانده خیزش‌های مردمی به نام عبدالغنی علیپور موجب شکل‌گیری اعتراضات مردمی در کابل و برخی ولایات شد و در شبکه‌های اجتماعی نیز بازتاب گسترده‌ای اعم از اتهام‌زنی‌ها و انتقادها داشت.

فرمانده علیپور که در میان هواداران خود به قوماندان شمشیر مشهور است، روز یکشنبه (۴ قوس) توسط ماموران امنیت ملی بازداشت شد و منجر به اعتراضات خیابانی خشونت‌آمیز در کابل گردید.

شماری از مقامات دولت و چهره‌های بانفوذ کشور به دستگیری آقای علیپور واکنش نشان دادند و آنرا یک اقدام ناسنجیده و اشتباه از سوی دولت برشمردند.

ماجرای دستگیری قوماندان علیپور از کجا آغاز شد؟

شاهدانی که در محل دستگیری علیپور در ایستگاه سیدآباد منطقه قلعه قاضی در غرب کابل بودند، صبح یکشنبه گزارش دادند؛ زمانی که علیپور از موترهای نوع فلانکوچ لین هزاره‌جات پیاده می‌شود، ماموران لباس شخصی واحد ۱۰ امنیت ملی پس از محاصره کردن موتر حامل علیپور، او را دستگیر می‌کنند.

گفته می‌شود که هنگام دستگیری علیپور، او فقط فرصت می‌کند که فریاد بزند: «مردم نمانید که من را ببرند، من قوماندان علیپور هستم».

ماموران امنیتی در نهایت با تهدید مغازه‌داران محل با اسلحه، علیپور را با خود به منطقه نامعلومی (احتمالا حوزه امنیتی هیجدهم پولیس) منتقل می‌کنند.

انفجار خبر در شبکه‌های مجازی و آغاز اعتراضات خیابانی

خبر دستگیری علیپور مثل یک بمب در شبکه‌های اجتماعی همچون فیسبوک در میان کاربران افغان منفجر شد و سیل عظیم واکنش‌ها به این واقعه در فیسبوک و توییتر جاری شد.

این مسئله سریعا پای مردم غرب کابل را به خیابان‌ها کشاند و همگی یکصدا خواستار آزادی او شدند.

دولت نیز با سرعت نیروهای پولیس ضد شورش را به منظور مقابله با اعتراضات مردمی در خیابان‌های کابل گماشت.

وزارت داخله اعلام کرد: «شماری از شهروندان کابل بدون هماهنگی قبلی با ارگان‌های امنیتی به ویژه پولیس، دست به تظاهرات زده‌اند که در مواردی با توجه به آسیب‌پذیر بودن این نوع حرکت‌ها، اتفاق‌های ناگواری رخ می‌دهد و سبب می‌شود تا فضای اعتماد میان پولیس و مردم خدشه‌دار شود».

در این بیانیه از مردم خواسته شد تا از هرگونه اغتشاش و آشوب که سبب تحمیل خسارات به دارایی‌های عمومی می‌گردد، خودداری کنند.

وزارت داخله هشدار داد که در صورت بروز هر گونه تخطی و تجاوز به جان و مال مردم، پولیس وظیفه خود می‌داند تا با متخلفان برخورد قانونی و جدی نماید.

این اعتراضات در نهایت به خشونت گرایید و در حالی که شاهدان عینی از زخمی شدن تعدادی از مردم در تیراندازی‌های پولیس خبر دادند، پولیس گفت که ۲۳ تن از نیروهای آنان زخمی شده‌اند.

کاربران شبکه‌های اجتماعی نوشته بودند که برای مانع شدن از انتقال علیپور به مقر امنیت ملی، «به موترهای دولتی اجازه عبور نداده و به چرخبال‌ها اجازه نشست نخواهند داد».

اعتراضات همچنین به ولایت‌های بامیان و دایکندی و برخی ولایت‌های دیگر نیز سرایت کرد و این راهپیمایی‌های اعتراضی به روز دوم نیز کشیده شد.

انتقاد برخی مقامات دولتی از دستگیری علیپور

محمد محقق معاون دوم رئیس اجرایی دولت افغانستان بازداشت علیپور را «یک عمل تحریک‌آمیز و غیرمسئولانه» خوانده و آنرا محکوم کرد و خواستار آزادی فوری او شد.

کریم خلیلی رئیس شورای عالی صلح افغانستان نیز دستگیری علیپور را یک حرکت «ناسنجیده و نادرست» خواند.

صادق مدبر رئیس پیشین اداره امور ریاست جمهوری نیز این اقدام را «سبب افزایش مشکلات و نابسامانی‌ها» عنوان کرد و خواستار رهایی فوری علیپور شد.

احمد ضیا مسعود نماینده پیشین اشرف غنی در امور اصلاحات و حکومتداری خوب نیز در فیسبوکش نوشت که دستگیری علیپور از سوی حکومت، تلاشی برای از میان برداشتن چهره‌های مقاومت است.

دفتر مطبوعاتی سرور دانش معاون دوم رئیس جمهور افغانستان نیز وعده داد که قضیه علیپور به صورت اساسی حل‌وفصل خواهد شد.

انگشت اتهام به سوی معاون اشرف غنی و رد شدن آن

تقی امینی از سران جنبش روشنایی در صفحه فیسبوکش انگشت اتهام را به سوی معاون دوم اشرف غنی برده و گفت، در روزهای اخیر سرور دانش از طرف دولت میانجی شده است تا علیپور به کابل بیاید و این فرمانده خیزش مردمی بر اساس ضمانت سرور دانش به کابل آمد و این مسئله منجر به دستگیری علیپور شده است.

دفتر مطبوعاتی دانش در واکنش به این اتهام در فیسبوک نوشت: «بعضی‌ها برای پیچیده ساختن اوضاع، شایعه کرده‌اند که گویا دولت معاون رئیس جمهور را واسطه کرده بوده تا علیپور را به کابل دعوت کند و سپس او را دستگیر کرده است».

دفتر مطبوعاتی معاون رئیس جمهور با تکذیب این اتهام تاکید کرد: «ممکن است این شایعات موقتا به نفع عده‌ای باشد که با پیچیده کردن وضعیت در پی بهره‌برداری هستند، اما قطعا کمکی به حل‌وفصل قضیه نمی‌کند».

این نهاد مدعی شد که تاکنون بیشترین تلاش از جانب معاون دوم رئیس جمهور افغانستان برای رهایی علیپور صورت گرفته است.

باز شدن پای امریکا به ماجرا و تکذیب آن

برخی رسانه‌ها به نقل از یک منبع موثق از جلسه مشترک سرور دانش و معصوم استانکزی رئیس امنیت ملی و شماری از نزدیکان علیپور که برای بررسی حل‌وفصل این قضیه برگزار شده بود، گفت که استانکزی در این جلسه گفته که امریکایی‌ها علیپور را بازداشت کرده و سپس به امنیت ملی تحویل داده‌اند.

منبع تاکید کرده است که این جلسه مشترک که شامگاه یکشنبه برگزار شده بود، بدون نتیجه پایان یافت.

یک سخنگوی نیروهای امریکایی در افغانستان، در صفحه رسمی توییترش با تکذیب این اتهام نوشت: «نه نیروهای امریکایی و نه نیروهای ماموریت حمایت قاطع در بازداشت علیپور نقشی نداشته‌اند. امنیت ملی نیز این اطلاعات را تایید می‌کند».

ماموریت حمایت قاطع به رهبری ناتو نیز با رد هرگونه دست داشتن در بازداشت علیپور گفت: «با توجه به بازداشت علیپور ماموریت حمایت قاطع در مسایل داخلی افغانستان دخالت نمی‌کند. ما در این مورد نقشی نداریم».

علیپور یا قوماندان شمشیر کیست؟

عبدالغنی علیپور رهبری یک گروه مسلح مردمی به نام «جبهه مقاومت» را در ولسوالی بهسود ولایت میدان وردک بر عهده دارد.

این گروه خیزش مردمی حدود سه سال قبل پس از کشته شدن شماری از غیرنظامیان هزاره توسط شورشیان مسلح مخالف دولت در میدان وردک شکل گرفت.

مردم محل می‌گویند که علیپور و گروه تحت امرش، صرفا در راستای تامین امنیت این مناطق و دفاع از مردم محلی در برابر حمله طالبان و دیگر گروه‌های تروریستی و همچنین پیشگیری از نزاع پیشینه‌‍‌دار کوچی و هزاره در بهسود، فعالیت می‌کنند.

علیپور برای تامین امنیت ولسوالی‌های جاغوری و مالستان ولایت غزنی نیز در درگیری‌های اخیر شرکت داشت.

مقام‌های دولتی، کمتر از دو ماه قبل این فرمانده مسلح را به دو مورد گروگانگیری و آزار و اذیت مسافران در سال جاری متهم کرده در سفر علیپور به ولایت غور، محل اقامتش را محاصره کردند اما علیپور در نهایت موفق به فرار از مهلکه شد.

نتیجه

دولت وحدت ملی به ریاست اشرف غنی با آگاهی از پیامدهای اقداماتی همچون دستگیری فرمانده علیپور، با هدف درهم شکستن گروه‌های مسلح غیرمسئول طی چهار سال گذشته چنین سیاستی را دنبال کرده است.

در آخرین مورد نیز در ماه‌های اخیر نظام‌الدین قیصاری فرمانده قدرتمند خیزش‌های مردمی در ولایت فاریاب در شمال کشور دستگیر و شکنجه شد و محافظانش نیز به قتل رسیدند.

قیصاری نماینده خاص جنرال دوستم و از ازبیک‌تبارهای کشور بود که فرماندهی پولیس ولسوالی قیصار را نیز بر عهده داشت و تاکنون در اسارت شورای امنیت ملی بسر می‌برد.

نکته حائز اهمیت این است که سیاست سرکوب گروه‌های مخالف مسلح غیرمسئول، تاکنون صرفا در برابر رقبای سیاسی و قومی اشرف غنی به کار برده شده است.

به طور مثال، تاکنون هیچ واکنشی نسبت به گزارش‌های سرکشی و ظلم فرماندهان محلی حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار بر علیه غیرنظامیان برخی ولایت‌ها از سوی اشرف غنی صورت نگرفته است.

همچنین ارگ ریاست جمهوری افغانستان در برابر موضع‌گیری‌های نفاق‌افکنانه و تنش‌آمیز حکمتیار که متحد سیاسی اشرف غنی است، طی سال‌های اخیر هیچ واکنشی نداشته است.

سیاستی که اشرف غنی دنبال می‌کند، مورد تایید بسیاری از تکنوکرات‌های لیبرال تحصیلکرده غرب جامعه پشتون همچون زلمی خلیلزاد نیز هست و اینطور به نظر می‌رسد که امریکایی‌ها با چنین رویکردی مخالف نبوده‌اند.

این سیاست با هدف متمرکزسازی قدرت در ارگ ریاست جمهوری دنبال می‌شود تا تمامی تصمیم‌هایی که از سوی کاخ سفید برای تحولات افغانستان در نظر گرفته شود، بدون دخالت اهرم فشار و عامل خارج از ارگ اجرایی شوند و از این رهگذر دست کشورهای رقیب امریکا در امور داخلی افغانستان نیز کوتاه شود.

اما نتیجه دنبال کردن این سیاست نیز موجب نارضایتی امریکا شده و موضع‌گیری‌های اخیر مقامات کاخ سفید نیز بیان کننده استیصال ترامپ از ادامه پیشبرد اهداف خود در افغانستان است.

با درک این اوصاف، این قبیل سیاست‌های تنش‌زا مقدمه‌هایی از فروپاشی سیاسی دولت افغانستان و ویتنامی شدن ماموریت هفده ساله امریکا در افغانستان خواهد بود.

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

بستن