fbpx
اسلایدافغانستاندیدگاهسیاستگزارش

آیا زمینه‌های صلح با طالبان مهیا شده است؟

خبرگزاری یاش: نخستین حضور رسمی هیئتی از نمایندگان طالبان در کنار نمایندگان دولت‌های منطقه در نشست مسکو، اتفاقی نو بود اما بیانیه‌ این گروه در نشست مسکو بدون حرف‌ تازه‌ای، نشان می‌دهد که مسیر صلح همچنان پر پیچ و خم است.

 امریکا دعوت روسیه برای نشست مسکو و بررسی وضعیت افغانستان را رد کرد تا نه طالبان را به رسمیت بشناسد و نه اجازه دهد که روسیه به راحتی وارد مسایل افغانستان شود.

اما این نشست با حضور رسمی هیئتی از دفتر سیاسی طالبان، نقطه عطفی در روابط طالبان با کشورهای منطقه و در اختیار گرفتن تریبون رسمی برای اعلام مواضع آنها بود که علاوه بر صحبت‌های جداگانه با رسانه‌ها، بیانیه‌ای را در این نشست رسانه‌ای کردند.

این بیانیه دیدگاه طالبان درباره با مسایلی همچون دلایل بحران جاری کشور و مشکلات و موانع پیرامون رسیدن به صلح را مشخص می‌کند و امر مبرهن این است که مشکلات دیرینه علیرغم تلاش‌های زیاد طی این سالها، همچنان لاینحل باقی مانده‌اند.

حضور نظامی امریکا در افغانستان

گروه طالبان عامل بحران چهل ساله افغانستان را «دخالت و یورش‌های خارجی‌ها» می‌داند و می‌افزاید که از همین رو نیز مبارزه آنها از هفده سال گذشته تاکنون در برابر اشغالگران کنونی ادامه دارد.

با وجود این پالیسی مشخص نفرت از امریکا که توسط طالبان در یک نشست رسمی اعلام می‌شود، می‌توان گفت که دولت دونالد ترامپ از توقعی که در سفرهای زلمی خلیلزاد برای حل مناقشات در افغانستان دارد نیز سرخورده خواهد شد.

خلیلزاد در اولین سفرش به کابل تحت عنوان نماینده امریکا در امور صلح افغانستان، به دولت وحدت ملی و گروه طالبان اعلام کرد که نمایندگان با صلاحیت خود را برای گفت‌وگوهای صلح تعیین کنند. اگرچه که این ادعا ناشی از اعتماد به نفس خلیلزاد در شناختش از جناح‌های قدرت می‌شود، اما گویا اعتماد به نفسی کاذب بیش نیست و از دید گروه طالبان، هر نوع تحرکات امریکا یک دخالت خارجی و ادامه اشغال است و مذموم پنداشته می‌شود.

طالبان همچنین در بیانیه خود در نشست مسکو از حضور سربازان امریکایی در افغانستان به عنوان مانعی برای شکل گیری نظام مستقل اسلامی یاد کرده و گفته‌اند، علاوه بر نیاز رسیدن به صلح باید به دخالت در امور افغانستان توسط امریکا نیز پایان داده شود، همچنین تضمینی برای توافق صلح به آنها ارائه شود.

این مسایل نیز از حرف‌های قدیمی و شروط اصلی طالبان برای صلح است که نشان می‌دهد طالبان همچنان در برابر حضور نظامی و دخالت‌های امریکا در امور افغانستان سرسخت است و راه تعاملی برای صلح با این وضعیت، وجود ندارد.

به باور آگاهان سیاسی، کنترول وضعیت سیاسی-امنیتی افغانستان یکی از اهداف سیاستمداران در واشنگتن است که تلاش می‌کنند از این طریق وضعیت سیاسی، منطقه را در کنترول و زیرنظر داشته باشند و به نظر نمی‌رسد که امریکا بخواهد از پایگاه‌های نظامی خود در افغانستان صرف‌نظر کند و به این خواست گروه طالبان اهمیتی دهد.

قانون اساسی

از سوی دیگر نیز طالبان در بیانیه‌اش می‌گوید که قانون اساسی کنونی افغانستان به دلیل کاپی برداری از قوانین غربی، نیازمند تعدیل بر مبنای شریعت اسلام است.

خلیلزاد که در شروع دولت سازی در ۲۰۰۱ به عنوان فرستاده ویژه جورج بوش برای عملی کردن بیانیه کنفرانس بن آلمان کارش را آغاز کرد، یکی از طراحان چارچوب قانون اساسی ۱۳۸۲ است.

قانون اساسی افغانستان علیرغم شعارهایی که مبنی بر مدرن و دموکراتیک بودن برای طرح یک نظام مردم‌سالار دارد، اما عملا ساختار قدرت را به نحوی زیرکانه منحصر به نهاد ریاست جمهوری کرده است تا از این طریق بخش عظیمی از صلاحیت‌های قدرت را در اختیار فردی بگذارد که این فرد با دخالت‌های مستقیم کاخ سفید انتخاب می‌شود و تصمیم‌های بزرگ کشوری را در مشورت با سفارت امریکا اتخاذ می‌کند.

این مسائل از جمله طرح‌های بلندمدت و دستاوردها برای امریکا محسوب می‌شود و منجر به ممانعت از همفکری میان طالبان و نمایندگان کاخ سفید همچون خلیلزاد خواهد شد.

حقوق زن

یکی از انتقادهای تند جهانی در دوران امارت اسلامی طالبان، قوانین سختگیرانه آنها برای زنان افغان بود که زمینه‌های دخالت جهانی در کشور پس از حادثه یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱ را شدت بخشید.

دولت طی سالهای گذشته نیز، تغییر دیدگاه طالبان به زنان را از خطوط قرمز و شرایط اصلی صلح عنوان کرده است و بسیاری از کشورهای اروپایی نیز با این نظر همسو هستند.

اما در بیانیه طالبان دیده می‌شود که حضور مجدد این گروه در افغانستان همچنان توام با همان نگاه قبلی است و تغییری در قرائت اسلامی که طالبان از حقوق زن دارد، به میان نیامده است.

بیانیه طالبان می‌گوید: «امارت اسلامی از ابتدا سیاست جامع و واضح پیرامون حقوق زنان داشته است. اسلام و افغانیت چون دو ارزش بزرگ ملت مجاهد افغانستان است، بنابراین امارت اسلامی در چارچوب اسلام و افغانیت خود را به همه حقوق زنان متعهد می‌داند».

نمایندگان طالبان گفته‌اند: خط مشی امارت اسلامی این است که حقوق زنان طوری رعایت شود که نه حقوق مشروع آنان ضایع شود و نه هم کرامت انسانی و ارزش‌های اسلامی و افغانی‌شان با خطر مواجه گردد.

نتیجه

بیانیه رسمی اخیر گروه طالبان بیان کننده دشواری‌های زیادی است که پیش روی صلح در کشور وجود دارد.

طالبان با تکرار حرف‌ها و شروط قدیمی در نشست مسکو صرفا یک مانور قدرت را در برابر امریکا و متحدانش ابراز کرده و تلاشی برای رسیدن به صلح و آشتی با دولت به میان نیامده است.

بیانیه این گروه نشان داد که میانجی‌گری‌های امریکا در اعمال فشارها و یا ترغیب طالبان برای دست کشیدن از جنگ، یک تلاش عبث و بیهوده است.

شروط سرسختانه طالبان از جمله خروج امریکا از افغانستان، از یک سو با موجودیت امریکا در منطقه سازگاری ندارد و از سویی دیگر با مشی سیاسی دولت افغانستان دارای همخوانی نیست.

امریکا حاضر به خروج از افغانستان و پایان دادن به دخالت‌های خود در این کشور نیست و همچنین پذیرفتن تعدیل قانون اساسی و تغییر دیدگاه دولت به قوانین مرتبط با زنان به خواست و روش طالبان از سوی دولت افغانستان، دشوار و یا ناممکن خواهد بود.

با این وضعیت، امریکا و دولت افغانستان همچنان باید این جنگ فرسایشی را با هزینه‌های سخت متحمل شوند و یا با روی دست گرفتن صادقانه سیاست سرکوب، این گروه را برای همیشه در هم بکوبند و از صحنه سیاسی افغانستان حذف کنند.

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

بستن