fbpx
اسلایدافغانستانبرگزیدهترجمهدیدگاهسیاست

آیا روسیه می‌تواند جنگ در افغانستان را پایان دهد؟

دیپلمات/ ساموئل رامانی

محمد جواد هجری، یکی از مقامات ارشد ولایت تخار به تاریخ ۲۷ اگست، اعلام کرد که طیاره‌های مرزی روسیه یا تاجیکستان حملات هوایی را علیه قاچاق‌بران مواد مخدر در شمال افغانستان راه‌اندازی کرده است.

در حالی‌که وزارت دفاع روسیه به سرعت گفته‌های آقای هجری را رد کرد، اما این حملات هوایی، بحث‌های جدیدی را در مورد منافع استراتیژیکی مسکو در افغانستان به میان آورد.

گرچه روسیه از سوی مقامات ارشد امریکایی مانند جنرال جان نیکلسن و آلیس ویلز، نماینده وزارت خارجه امریکا برای آسیای مرکزی و جنوبی به اتهام تمویل سلاح به گروه طالبان مورد انتقاد قرار گرفته؛ اما سیاست‌گذاران روسیه بر تعهد مسکو در روند صلح افغانستان تأکید دارند.

مزایای یک افغانستان با ثبات برای سیاست‌گذاران روسی رویکردهای متفاوت دارد؛ از جمله توافق صلح در افغانستان، امنیت متحدان مهم روسیه در آسیای مرکزی، مانند قرقیزستان و تاجیکسان را تقویت خواهد کرد و واردات مواد مخدر و گروه‌های شورشی را به مرزهای جنوبی روسیه نیز متوقف می‌کند.

مسکو از طریق یک سلسه مذاکرات که در ماه دسمبر سال ۲۰۱۶ با حضور مقامات ارشد از چین و پاکستان در روسیه در زمینه مبارزه با گروه تروریستی داعش آغاز شد، تلاش دارد تا نقش مهمی را در ایجاد ثبات در افغانستان داشته باشد و همچنین به مخاطبان بین‌المللی نشان دهد که توانایی داوری را در درگیری‌ها دارد.

استراتیژی روسیه برای دستیابی به صلح در افغانستان شامل سه سیاست اصلی است: اول، روسیه معتقد است که نیروهای نظامی افغان و نیروهای بین‌المللی باید تلاش‌های خود را برای شکست گروه تروریستی داعش در افغانستان افزایش دهند.

با توجه به تمرکز مسکو بر تهدید داعش، ضمیر کابلوف، فرستاده ویژه رئیس‌جمهور روسیه برای افغانستان اعلام کرده است که گروه تروریستی داعش حدود ۱۰ هزار جنگجوی فعال در خاک افغانستان دارد.

این ارزیابی در مقایسه با برآورد امریکا که داعش حدود ۲ هزار جنگجوی فعال در افغانستان دارد، متناقص است. روسیه برای بسیج متحدانش در برابر گروه‌های تروریستی، ادعا کرده است که جنگجویان داعش از خاورمیانه به افغانستان مهاجرت کرده و تهدیدی برای آسیای جنوبی و منطقه پسا شوروی به حساب می‌آید.

با این وجود، روسیه برای پیروز شدن بر داعش، خواستار بازنگری در اقدامات ضد تروریزم امریکا در افغانستان و همچنان حمایت نیروهای نظامی افغان است.

سیاست‌گذاران روسیه معتقدند که تمرکز عمده نظامی ارتش امریکا برای شکست دادن گروه طالبان، به‌طور غیر مستقیم باعث تقویت گروه تروریستی داعش می‌شود؛ زیرا طالبان و گروه داعش روابط خصمانه‌ای دارند و می‌توانند علیه یکدیگر عمل کنند.

با این‌حال، سیاست‌گذاران امریکا نیز معتقدند که گروه طالبان در وضعیت فعلی افغانستان نسبت به داعش دارای شرارت کمتری می‌باشد و روسیه امیدوار است که نگرانی‌های دو طرف در مورد حملات تروریستی اخیر داعش در کابل و جلال‌آباد، به همکاری بیشتر روسیه و امریکا برای مبارزه با این گروه تروریستی منجر شود.

سیاست‌گذاران روسیه، از تشدید حملات نظامی امریکا بر اهداف گروه داعش در شرق افغانستان طی آتش‌بسی در اوایل ماه جون، به‌عنوان یک پیشرفت دلگرم کننده یادآوری کرده‌اند و مسکو با همکاری متحدین سازمان شانگهای در زمینه ایجاد یک برنامه عملیاتی نظامی برای تضعیف داعش، راهبرد جدید را روی دست گرفته است.

دوم، روسیه به این باور است که ثبات در افغانستان تا زمانی که تجارت مواد مخدر ادامه یابد و گروهای شورشی از آن طریق درآمد داشته باشد، غیر ممکن است.

تجارت مواد مخدر افغانستان یک موضوع بسیار مهم سیاسی برای روسیه است. قاچاق هیروئین و تریاک از افغانستان به روسیه به شدت باعث افزایش تلفات مرتبط با مواد مخدر در روسیه از سال ۱۹۹۱ به این‌سو شده است.

همانطور که تجارت مواد مخدر افغانستان بخش مهمی از بحث‌های عمومی امریکا در مورد افغانستان بوده، روسیه معتقد است که امریکا برای حل این مشکل به‌اندازه کافی کار نمی‌کند.

اگرچه همکاری‌های مسکو و واشنگتن در زمینه مبارزه با مواد مخدر به‌صورت ناگهانی پس از وضع تحریم‌ها از سوی دولت اوباما علیه ویکتور ایوانوف، رئیس خدمات فدرال مبارزه با مواد مخدر روسیه در سال ۲۰۱۴ پایان یافت؛ اما سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در بیانیه‌ای در ماه دسمبر سال ۲۰۱۷، از بازسازی همکاری نظامی ناتو و روسیه برای مبارزه با تجارت مواد مخدر خبر داد.

در حالی که شکنندگی در روابط میان امریکا و روسیه باعث به خطر افتادن امید کوتاه مدت برای تجدید همکاری‌ها شده است، اما مسکو با شرکای آسیای مرکزی خود از جمله ازبکستان و تاجیکستان برای مبارزه با قاچاق مواد مخدر در افغانستان کار می‌کند. مسکو امیدوار است که این تلاش‌ها یکجا با حملات نظامی امریکا بر کارخانه‌های مواد مخدر، درآمد حاصل از مواد مخدر را به گروه‌های افراطی کاهش ‌دهد.

سوم روسیه می‌خواهد طالبان میانه‌رو را که مایل به مصالحه سیاسی با دولت غنی است از طالبان افراطی که به دبنال تشدید جنگ با هر بهایی هستند، جدا کند.

در واکنش به تصمیم دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا  که در ماه اگست ۲۰۱۷ در مورد گسترش عملیات نظامی امریکا در افغانستان اعلام شد، روسیه تأکید دارد که دنبال کردن راه حل کاملا نظامی برای جنگ در افغانستان ناکام خواهد ماند و طالبان باید از راه مشروع وارد مصالحه شود.

اگرچه رد اشتراک در مذاکرات جنوری استانبول و همچنین مذاکرات ماه مارچ تاشکند از سوی طالبان به نظر می‌رسید روسیه را تحت فشار قرار داده؛ اما مسکو مذاکرات طالبان با مقامات امریکایی در دوحه، اشتراک این گروه در نشست وزارت خارجه ازبکستان و همچنین اشتراک این گروه در گفت‌وگوهای بعدی مسکو درباره آینده سیاسی افغانستان را دلگرم کننده توصیف می‌کند.

در حالی‌که مذکرات ۴ سپتمبر مسکو، پس از رد درخواست روسیه برای اشتراک از سوی دولت افغانستان به تعویق افتاد، سیاست‌گذاران روسیه امیدوارند که این روند صلح چند جانبه به‌زودی از سر گرفته شده و منجر به گفت‌وگوی سازنده میان جناح‌های متخاصم افغانستان شود.

اگر طالبان در نتیجه مذاکرات تحت حمایت کرملین یک تعهد مشخص در قبال صلح افغانستان داشته باشند، دولت روسیه قادر خواهد بود تا اهمیت مسکو را به‌عنوان یک شریک ذینفع دیپلماتیک در افغانستان برجسته کند و جایگاه قدرت عظیم مسکو را به ملی گرایان در روسیه نشان دهد.

گرچه روسیه اغلب به‌عنوان تخریب کننده روند صلح در افغانستان توصیف شده؛ اما بررسی دقیق‌تر از انگیزه و رفتار مسکو نشان می‌دهد که حل بحران سیاسی در افغانستان نسبت به ادامه خشونت‌ها، به نفع این روسیه می‌باشد.

روسیه اهداف خود را به یک برنامه بلند پروازانه و در عین حال قابل دستیابی برای تضعیف داعش، مبارزه با قاچاق مواد مخدر و دخالت دیپلماتیک در مورد گروه طالبان محدود کرده است.

روسیه می‌تواند در پایان دادن جنگ در افغانستان کمک کند و از ماهیت دیپلماتیک خود برای تقویت امنیت داخلی و موقعیت‌های بین‌المللی خود در ماه‌های آینده استفاده نماید.

ترجمه: احمدضیا علیجانی

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

بستن