fbpx
اسلایدافغانستاندیدگاهسیاستگزارش

تجلیل از پنجاهمین سالیاد درگذشت اسماعیل بلخی، روحانی معترض و عصیانگر

خبرگزاری یاش: از پنجاهمین سالگرد شهادت سید اسماعیل بلخی، امروز یک‌شنبه (۳۱ سرطان) طی همایشی با حضور مقام های ارشد حکومتی در کابل بزرگداشت شد.

سروردانش معاون دوم ریاست جمهوری، محمد محقق معاون دوم ریاست اجرائیه، صدیقه بلخی دختر شهید بلخی، شماری از اعضای کابینه و مجلسین شورای ملی و صدها تن از فرهنگیان و شهروندان کشور در این همایش شرکت داشتند.

 این همایش زیر نام «سمینار سیاسی و فرهنگی گرامی‌داشت از پنجاهمین سالگرد شهادت علامه اسماعیل بلخی» از سوی بنیاد علمی شهید بلخی و بنیاد اندیشه به رهبری سرور دانش برگزار شده بود.

سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری با ایراد سخنان نسبتا طولانی، صحبت‌هایش را مشخصا به زندگی و فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی شهید بلخی اختصاص داد.

آقای دانش با ترسیم خطوط اساسی چهره سیاسی و فکری بلخی، از نگاه فکری وی را شخصیت مذهبی توصیف کرد که منحیث یک روشنفکر دینی در عین حالی که از نهاد سنتی مذهبی به شدت انتقاد می‌کرد، خواهان روشنگری دینی و ارائه چهره نو از دین بود.

به گفته آقای دانش، بلخی از نخستین بنیان‌گذاران یک ادبیات انقلابی در افغانستان است. آقای دانش در مورد شخصیت بلخی گفت: « او همواره یک چهره معترض و عصیانگر بود، و نمادی از غرور و عزت انسانی. او فراتر از قوم و مذهب، به برابری انسان‌ها می‌اندیشید. او می‌خواست سیاست در افغانستان، انسانی باشد نه قومی».

صدیقه بلخی، دختر علامه اسماعیل بلخی نیز در سخنانش در این مراسم، از بلخی به عنوان کسی یاد کرد که: «در کنار علم ودانش، نبوغ سیاسی اش را نیز صرف خدمت به مردم و کشورش کرد». خانم بلخی دلیل مسما شدن پدرش به «علامه بلخی» از سوی کانون‌های علمی الازهر و نجف را، برخورداری وی از تفکرات اسلامی یاد کرد.

محمد محقق، معاون دوم ریاست اجرائیه نیز در سخنانش در این مراسم، بلخی را نه تنها چهره ملی؛ بل او را چهره معروف در منطقه و سطح بین‌المللی توصیف کرد. آقای محقق در بخشی از سخنانش با اشاره به مبارزات عدالت‌طلبانه بلخی گفت: «انتقادهایی که او ۵۰ سال پیش از وضعیت و شیوه حکومت‌داری داشت، امروز هم ما از آن چندان عبور نکرده‌ایم».

فعالیتهای سیاسی

از نگاه سیاسی نیز، از آنجایی‌که دوره وی همزمان است با تحولات سیاسی در افغانستان، منطقه و جهان، شرایط حاکم سیاسی و حرکت‌های اصلاح‌طلبانه در کشور و منطقه بر شکل‌دهی افکار وی بی‌تاثیر نبوده است.

اصل آزادی خواهی و مبارزه با استبداد، اصل عدالت اجتماعی و مبارزه با تبعیض و نابرابری و اصل وحدت و برادری، از عناصر محوری در فکر سیاسی اسماعیل بلخی است.

اسماعیل بلخی برای تحقق اصول فوق الذکر و تامین آزادی، وحدت و عدالت سیاسی و اجتماعی در کشور، از نظام جمهوری حمایت می‌کرد. جمهوریت مبتنی بر اراده و آرای مردم که در کنار مشارکت سیاسی فراگیر، آزادی‌های مدنی و مذهبی را نیز تامین کند.

علامه بلخی بعد از بیش از ده سال تحصیل و مطالعه و آشنایی با بسیاری از مسائل و چهره‌های زمانش، در سال ۱۳۱۵ به هرات رفت و بعد از هشت سال زندگی در آنجا، درسال ۱۳۲۲ با همکاری عده‌ای از همفکرانش، حزب ارشاد را تأسیس کرد و با گسترش شعبات دفتر این حزب در چند ولایت، فعالیت‌های سیاسی خود را نیز گسترش داد.

تاثیرگذاری اندیشه بلخی

آقای بلخی از پیشگامان جریان‌های انقلابی در کشور است. فعالیت‌ها و مبارزات سیاسی و عدالت‌طلبانه او در آنزمان الهام‌بخش بسیاری از حرکت‌های اصلاحی و عدالت‌خواهی در کشور به خصوص در جامعه هزاره و شیعه شد.

سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری در ۵۰مین مراسم سالیاد شهید بلخی.

آقای دانش با اشاره به تاثیرگذاری اندیشه و تفکر بلخی بر جامعه آنروز می‌گوید: «ما همگی بخشی از زیست فکری و سیاسی خود را مدیون شهید بلخی هستیم. گویا ما با او یکجا دست به قلم برده ایم و نوشته ایم».

به گفته آقای دانش، شهید بلخی در حقیقت الهام‌بخش و بنیان‌گذاری یک نهضت سیاسی و فکری حداقل در میان بخش وسیع مردم افغانستان اعم از شیعه و سنی بود که در میان جامعه هزاره و شیعه این تاثیرگذاری بیشتر بوده است. آقای دانش تشکیل «کانون مهاجر» و «سازمان نصر افغانستان» را از اولین گروه‌ها و جریان‌های سیاسی یاد کرد که نخستین فعالیت‌های خود را با نام و یاد بلخی آغاز کردند.

دستگیری و وفات

علامه بلخی در سال ۱۲۹۹ خورشیدی در ولسوالی بلخاب ولایت سرپل متولد شد و از سال‌های ۱۳۰۴ تا ۱۳۱۵ خورشیدی به تحصیل و مطالعه پرداخت و با بسیاری از مسائل زمانش آشنا شد و به شماری از کشورهای همسایه و عربی سفر کرد.

بلخی به دلیل مبارزات سیاسی اش سرانجام در نوروز ۱۳۳۰ خورشیدی همراه تعدادی دیگر توسط حکومت دستگیر و راهی زندان شد. او بیش از چهارده سال و هفت ماه را در زندان دهمزنگ گذراند و سرانجام در سال ۱۳۴۳ خورشیدی با روی کار آمدن دولت محمد یوسف و تصویب قانون اساسی جدید، از زندان رها شد.

 او پس از رهایی از زندان نیز با شیوه ملایم‌تر به فعالیت‌ها و مبارزات اش ادامه داد. پس از سفری که سید اسماعیل بلخی به هزاره جات داشت و حسینیه‌ای را در بهسود تأسیس کرد، به علت بیماری به کابل بازگشت و در شفاخانه علی‌آباد کابل بستری شد و به صورت مشکوکی در روز یکشنبه ۲۴ سرطان ۱۳۴۷ درگذشت و پس از تشییع جنازه، در دامنه کوه افشار مدفون گردید.

غلام حسین الهام

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

بستن