fbpx
اسلایدافغانستاندیدگاهگزارش

خبرنگاران تحقیقی: مسئولان حکومتی حاضر به دادن اطلاعات نیستند

خبرگزاری یاش: شماری از خبرنگاران تحقیقی می‌گویند که حکومت قانون حق دسترسی به اطلاعات را نقض کرده‌ و اطلاعات مورد نیاز خبرنگاران تحقیقی را دراختیار آن‌ها قرار نمی‌دهد.

در همین حال کمیسیون نظارت دسترسی به اطلاعات می‌گوید که این نهاد تاکنون بیش از ۱۰۰ شکایت را در این زمینه دریافت کرده است.

در نخستین نشست ملی خبرنگاری تحقیقی افغانستان که (شنبه ۹ سرطان) در کابل برگزار شده بود نیز نسبت به محدودیت ها در زمینه دسترسی به اطلاعات و دشواری‌های کار تحقیق در کشور ابراز نگرانی شد.

خبرگزاری یاش با شماری از خبرنگاران تحقیقی در مرکز و ولایات در مورد چالش‌ها، تهدید‌ها و برخورد افراد حکومتی با خبرنگاران، مصاحبه کرده است. بیشتر مصاحبه شوندگان در کنار ناامنی و تهدید، محدودیت‌های دسترسی به اطلاعات را از چالش‌های عمده روند کارشان برشمردند.

محدودیت دسترسی به اطلاعات

قانون حق دسترسی به اطلاعات در ماده چهارم و فقره دوم، ادارات را مکلف کرده است که اطلاعات را به دسترس متقاضی و عامه مردم قرار بدهند. با این وجود، اسحاق اکرمی خبرنگار تحقیقی کلید گروپ در مناطق مرکزی می‌گوید، مسئولان معلومات لازم را در اختیار رسانه‌ها قرار نمی‌دهند و خبرنگاران ناگزیر است که در اداره‌ها رابطه ایجاد کنند تا اطلاعات مورد نیاز را به دست بیاورند.

آقای اکرمی تاکنون ۶ گزارش تحقیقی را برای رسانه‌های گوناگون کشور تهیه کرده است. او می‌گوید درجریان کار به صورت مکرر با مشکل محدودیت دسترسی به اطلاعات رو برو شده و از این سبب کارش به تأخیر افتاده است.

قانون حق دسترسی به اطلاعات موارد ممنوعیت‌ها و محدودیت‌های حق دسترسی به اطلاعات را مشخص و مصداق‌های آن را تعیین کرده است. به گفته‌ گزارش‌گران تحقیقی، گاهی مسئولان در اداره‌ها با سوء استفاده از این موارد، از دادن اطلاعات به خبرنگارن سرباز می‌زنند.   

ریحانه فرهمند خبرنگار تحقیقی رادیو سلام وطندار در این مورد می‌گوید که حکومت صرف در اعلامیه رسمی گفته‌ است که قانون اطلاعات نافذ شده، اما در عمل به کارمندان ادارات این قانون را آموزش نداده است تا اطلاعات ضروری را در اختیار متقاضی بگذارند.

وی همچنان می‌گوید که در مورد‌هایی حتا حکومت به کارمندانش دستور داده است که اطلاعات را با خبرنگاران شریک نکنند که به گفته او، این امر می‌تواند مصداق نقض قانون تلقی شود.

رحمت الله زیارمل خبرنگاری تحقیقی آریانا نیوز

رحمت الله زیارمل خبرنگاری تحقیقی آریانا نیوز در حوزه شرق کشور می‌گوید عدم دسترسی به اطلاعات یک چالش جدی کار خبرنگاری در حوزه شرق کشور است. به گفته او، گاهی بیشتر از سه ماه برای دریافت اطلاعات به ادارات مراجعه کرده و اما در پایان بدون نتیجه برگشته است.

درحالی که در ماده ششم و بند دوم قانون حق دسترسی به اطلاعات آمده است: «ادارات مکلف اند، اطلاعات تقاضا شده را به رسانه ها حد اکثر در خلال مــدت ٣ روز کــاری از تــاریخ رسید فورم تقاضای اطلاعـات ارائه نمایند».

 خبرنگاران در زون غرب کشور نیز از مشکل عدم دسترسی به اطلاعات شکایت دارند. ستوری‌کریمی خبرنگار تحقیقی در هرات می‌گوید که در این اواخر محدودیت دسترسی به اطلاعات بیشتر شده و خبرنگاران به صورت مدوام بدون دریافت اطلاعات از ادارات باز می‌گردند.

در حوزه شمال نیز تهیه منابع گزارش تحقیقی کار سخت، طاقت فرسا و گاهی ناممکن است. جواد نبی زاده خبرنگار تحقیقی در حوزه شمال می‌گوید که خبرنگاران تحقیقی نمی‌تواند به موقع به اطلاعات دسترسی پیدا کند.

سید طارق مجیدی خبرنگار تحقیقی طلوع نیوز می‌گوید شماری از سخنگویان حکومتی بین اطلاع دهی کتبی مورد نیاز گزارش تحقیقی و مصاحبه‌های خبری فرق گذاشته نمی‌توانند و حق دسترسی به اطلاعات را در حد مصاحبه خبری تقلیل می‌دهد. در حالی که کار تحقیقی به اطلاعات بیشتر و جدی‌تر نیاز دارد. 

دانش کروخیل عضو کمیسیون نظارت دسترسی به اطلاعات تأیید می‌کند که حکومت و اداره‌های مربوط به موقع معلومات را درا ختیار رسانه‌ها قرار نمی‌دهد؛ اما او انتقاد دارد که خبرنگاران موارد محدودیت و ممنوعیت دسترسی به اطلاعات را به این کمیسیون گزاراش نمی‌دهند.

تهدید خبرنگاران تحقیقی

در همین حال شماری از خبرنگاران تحقیقی می‌گویند در جریان کارشان بارها تهدید به مرگ شده‌ و در بعضی موارد برای حفظ جان‌شان شماری از اطلاعات مهم و حساسیت برانگیز را حذف کرده‌اند.

ظاهر ایوبی استاد خبرنگاری در دانشگاه کاردان

ظاهر ایوبی استاد خبرنگاری در دانشگاه کاردان می‌گوید با وجودی که آزادی بیان و حق دسترسی به اطلاعات اصل‌های قبول شده‌ قانونی است، اما با آن‌هم میزان موجودیت تهدید خبرنگاران تحقیقی بلند است. به گفته او فساد مقام‌های رده بالای حکومتی و ترس از افشای آن‌ها، از دلیل‌های عمده تهدید خبرنگاران است.

سمیع مهدی رئیس مرکز خبرنگاری تحقیقی پیک تهدید امنیتی را چالش عمومی کار رسانه‌ای در افغانستان می‌داند. به گفته‌ او زمانی تهدید بیشتر و خطرساز می‌شود که رسانه‌ها، روی گزارش‌های تحقیقی کار می‌کند.

رحمت الله زیارمل که در ولایت نسبتا نا امنی ننگرهار کار می‌کند، می‌گوید مافیاهای اقتصادی، غاصبان زمین، گروهای تروریستی و مقام‌های حکومتی دخیل در فساد، گروهای تهدید خبرنگاران تحقیقی‌اند.

در کنار تهدید، عدم دسترسی به اطلاعات، مشکل مالی، نبود حامی و جانبداری شماری از رسانه‌ها از چالش‌های روند کار خبرنگاری تحقیقی قلمداد می‌شود.

برخی از خبرنگاران تحقیقی بی‌توجهی‌ حکومت به گزارش‌های تحقیقی و عدم مصئونیت جانی خبرنگاران را برای آینده کار خبرنگاری تحقیقی مأیوس کننده خوانده می‌گویند که این کار در دراز مدت باعث کاهش انگیزه کار خبرنگاران تحقیقی می‌شود.

گزارش تحقیقی ژانر مهم وجدی خبرنگاری است که هدف آن ورود به لایه‌های درونی و پنهان موضوع و نگاه عمیق به ابعاد آن است. هنوز در افغانستان این گونه گزارشگری به‌درستی جا نیفتاده و تجربه جدید محسوب می‌شود.

با این هم برخی از خبرنگاران و ناظران کار رسانه‌ای از روند رو به رشد کمیت و کیفیت گزارش‌های تحقیقی در سال‌‌های اخیر خوشبین است، اما تأکید می‌کند که به تخصص و آموزش بیشتر در این زمینه نیاز است. 

علی‌شاه  حقمل

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

بستن