fbpx
اسلایدافغانستانبرگزیدهدیدگاهسیاستمصاحبه

بنیاد معارف ترکیه: سیستم درسی کمبریج را در مکاتب افغان-ترک ایجاد می‌کنیم

اشاره:

طبق تفاهمنامه‌ای که میان دولت افغانستان و ترکیه در ماه حوت سال گذشته صورت گرفت، مدیریت مکاتب افغان-ترک به بنیاد معارف ترکیه واگذار گردید. مکاتب افغان-ترک مطابق با قراردادی که در سال ۱۳۷۴ خورشیدی میان ریاست این مکاتب، وزارت معارف و وزارت اقتصاد به امضا رسانیده بود، تا کنون توسط موسسه آموزشی «چاغ» در افغانستان مدیریت می‌شد. مقام‌های وزارت معارف افغانستان، تصمیم انتقال مدیریت این مکاتب به بنیاد معارف ترکیه را به نفع افغانستان و بهبود روابط دو کشور خوانده و آن را حاصل هم‌فکری کمیسیونی متشکل از نمایندگان وزارت‌های اقتصاد، معارف، امور خارجه، عدلیه، شورای امنیت و ریاست امنیت ملی خواندند. اما همزمان با این تصمیم، انتقادهایی از سوی تعدادی از رسانه‌ها و برخی اولیای شاگردان مکاتب نسبت به این تصمیم مطرح گردید. خبرگزاری یاش به منظور طرح پرسش‌هایی که در افکار عمومی موجود است، با مجیب اولوداغ رئیس بنیاد معارف ترکیه، گفت‌وگوی اختصاصی ترتیب داده است:

پس از انتقال مدیریت مکاتب افغان-ترک به بنیاد معارف ترکیه، انتقادهایی مبنی بر سیاسی بودن این تصمیم شنیده شد. آیا این اقدام، یک تصمیم سیاسی بوده و یا این‌که دلایل دیگری داشته است؟

انتقال مدیریت مکاتب افغان-ترک، یک توافق علمی-فرهنگی میان دولت ترکیه و دولت افغانستان بوده و هیچ‌گونه هدف سیاسی ندارد. توافقات علمی-فرهنگی میان دو دولت، از سال‌های قبل وجود داشته است. در بین سال‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۵۰ نیز با وجود شرایط سختی که دولت ترکیه داشت، میان دو کشور چنین توافقاتی صورت گرفته بود که مطابق بر آن، تهداب دانشکده طب و حقوق کابل با حضور ۲۱۲ تن کدر علمی ترکیه گذاشته شد و این افراد به افغانستان آمدند و با دوستان افغان ما همکاری داشتند. دولت ترکیه از دیرباز تا کنون، مشابه چنین توافقات و قراردادهایی در راستای همکاری‌های علمی با دولت افغانستان داشته است.

رئیس بنیاد معارف ترکیه

طبق گزارشی که از برخی رسانه‌ها منتشر شد، در ۱۲ دسمبر ۲۰۱۷ به مکتب نسوان واقع تایمنی کابل و همچنین ۱۸ اپریل سال جاری به مکتب افغان-ترک در بلخ، توسط نیروهای پولیس هجوم برده شد. در بلخ، شما و قنسول کشور ترکیه هم حضور داشتید. دلیل این رفتار چه بود؟

در رابطه با این دو قضیه، قضاوت‌های یک‌طرفه صورت گرفته است؛ در حالی که گزارش‌های منتشر شده مبتنی بر واقعیت نیستند. ما در این باره وضاحت می‌دهیم، همان‌طور که قبلا ذکر کردم، یک توافق در ماه فبروری میان دولت‌های ترکیه و افغانستان مبنی بر انتقال مدیریت مکاتب افغان-ترک از موسسه آموزشی «چاغ» به بنیاد معارف ترکیه صورت گرفت. این توافق در کابینه هر دو دولت تصویب گردید و سپس با امضای رئیس‌جمهور در تاریخ ۲۴ اپریل به اجرا گذاشته شد.

زمانی که به لحاظ حقوقی مدیریت این مکاتب به بنیاد معارف ترکیه واگذار گردید، اعضای موسسه آموزشی «چاغ» به طور غیرقانونی به کارشان ادامه دادند و کارمندان آنها همچنان در مکاتب باقی ماندند. زمانی که چنین توافقی صورت گرفته باشد، قطعا مدارک آنها و تدریس‌شان فاقد هرگونه اعتبار خواهد بود. بنابراین وزارت معارف وظیفه داشت تا برای حل این مشکل و مشروعیت بخشیدن به پروسه درسی در مکاتب افغان-ترک اقدام کند.

مکاتب افغان-ترک در اصل متعلق به مردم افغانستان است و صرفا مسئولیت و مدیریت این مکاتب در دست ما خواهد بود تا ما مطابق به توافق میان دو دولت، به استندردسازی و بالابردن سطح درسی و علمی آنها بپردازیم. تا کنون هم ما کارهای زیادی در این باره انجام داده‌ایم که والدین شاگردان و مردم از آنها بی‌خبرند. مسئولین موسسه آموزشی «چاغ» تلاش کرده‌اند تا میان ما و مردم یک سد ایجاد کنند و همچنین اقدام به شایعه‌پراکنی نموده‌اند که گویا ما مکاتب را به زور از آنها می‌گیریم.

ماجرای بلخ از این قرار بود که ما به هدف آشنایی و صحبت با مسئولین افغانی این مکاتب، ساعت ۴ بعدازظهر به مکتب شهر مزارشریف رفتیم. شاگردان مکتب بسیار صمیمانه از ما استقبال کردند. در هیئت همراه ما، معاون والی و مسئولین وزارت معارف ولایت و نیروهای امنیتی نیز حضور داشتند. اما در هنگام بازدید از مکتب، تعدادی افراد مغرض با پلان از قبل طرح‌ریزی شده، تحت نام اولیای شاگردان شروع به هیاهو و جنجال و حتی استفاده از الفاظ رکیک کردند. آنها با شکستن شیشه‌ها تلاش کردند تا تصویری منفی از ما به مردم نشان دهند و خواستند با پروپاگند، بنیاد معارف ترکیه را نزد مردم افغانستان بدنام کنند.

بیشتر انتقادهایی که تا کنون در خصوص جابه‌جایی مدیریت مکاتب افغان-ترک به بنیاد معارف ترکیه صورت گرفته، عمدتا از طرف کمیته‌ای تحت نام اولیای شاگردان مکاتب مطرح شده است. این کمیته چه خواست‌هایی دارد و این افراد چه کسانی هستند؟

اولیای شاگردان مکاتب افغان-ترک را می‌توان به سه کتگوری طبقه‌بندی کرد. والدین حقیقی شاگردان مکاتب، تعدادی انسان‌های با فرهنگ و روشنفکرند که فقط به پیشرفت و آینده فرزندان‌شان می‌اندیشند. اینها افرادی‌اند که به دور از هیاهو و مناقشات، صرفا به فکر آینده و تعلیم فرزندان‌شان هستند. تعدادی افراد هم هستند که اولیای غیرحقیقی‌اند. اینها به‌خاطر اهداف شومی که دارند، سعی در منحرف کردن افکار عامه دارند و مثل واقعه مزارشریف، وارد مناقشات شده و پروپاگند ایجاد می‌کنند.

لیسه نسوان فضیلت وهاب افغان-ترک شبرغان

یک تعداد از اولیای شاگردان مکاتب افغان-ترک، از چهره‌های سیاسی افغانستان هستند. اینها در رابطه با مناقشاتی که پیرامون انتقال مدیریت مکاتب افغان-ترک رخ داده است، سعی می‌کنند به آن جنبه سیاسی ببخشند و از این طریق می‌خواهند منافع سیاسی خود را دنبال کنند. من با برخی از این افراد دیدار و گفت‌وگو داشتم و پرسیدم که خواست شما چیست و چرا مخالفت می‌کنید. من به آنها توضیح دادم که دولت ترکیه خواهان ارتقاء استندرد این مکاتب است، تعداد مکاتب را افزایش خواهد داد، و همچنین دولت ترکیه خواهان فراهم ساختن زمینه تعلیم و تربیه دانش‌آموزان کم‌بضاعت، یتیم و خانواده‌های شهدا است. پس شما چرا اعتراض دارید؟ آنها به صراحت گفتند که ما با حکومت وحدت ملی مشکل داریم. ما با بنیاد معارف ترکیه مشکلی نداریم و می‌دانیم که کشور ترکیه در زمینه معارف، دارای استندردهای بسیار بالا است.

مکاتب افغان-ترک طی سال‌های فعالیتش از یک کیفیت خوب و نام نیک برخوردار بود. آیا بنیاد معارف ترکیه می‌تواند آن کیفیت را حفظ کند؟

والدین شاگردان در رابطه با کیفیت درسی این مکاتب به هیچ وجه نگران نباشند. بنیاد معارف ترکیه در زمینه ظرفیت‌سازی و ارتقاء این مکاتب کوشش به‌سزایی خواهد داشت. ما زمانی که از مکتب مزارشریف دیدن کردیم، متوجه شدیم که کیفیت درسی در این مکتب بسیار پایین بوده است.

این مکاتب در سطح دنیا نه، بلکه در سطح خصوصی افغانستان هم از استندرد خوبی برخوردار نبودند. در افغانستان هیچ‌گاه به چشم انتقادی به این مکاتب نگاه نشده است؛ اگر به چشم انتقادی نگاه شده و مورد ارزیابی قرار گیرند، وضعیت آنها بسیار اسف‌بار خواهد بود. ما دیدیم که پول هنگفتی که از شاگردان به عنوان فیس دریافت می‌شده، برای آینده این شاگردان و بهبود وضعیت مکاتب به مصرف نرسیده است. قطعا برای این‌که بفهمیم این پول‌ها به کجا سرازیر شده‌اند، نیاز است تا تحقیقات صورت بگیرد.

بنیاد معارف ترکیه یک نهاد بین‌المللی است و پس از به‌دست گرفتن مسئولیت کامل این نهاد، کیفیت و استندرد درسی ترکیه و حتی سطح بین‌المللی را به این مکاتب انتقال خواهد داد. اما این تمام تلاش ما نخواهد بود؛ بنیاد معارف ترکیه با وزارت معارف افغانستان در زمینه‌های مختلف علمی و فرهنگی، همکاری‌های مشترکی خواهد داشت. ارتقاء کیفیت در وزارت معارف، بلند بردن ظرفیت معلمین مکاتب افغانستان و همچنین ارتقاء ظرفیت این وزارت در بخش‌های تعلیمی، از جمله طرح‌های ما در چارچوب این قرارداد است.

دولت ترکیه تعهد دارد که از طریق بنیاد معارف ترکیه، کیفیت و ظرفیت مکاتب افغان-ترک را به سطح استندرد کیفیت مکاتب دنیا بلند کند. به عنوان نمونه، برای ظرفیت‌سازی سیستم تکنولوژی در این مکاتب، دولت ترکیه سی میلیون دالر بودجه اختصاص داده است. دولت ترکیه همچنین برای انتقال مدیریت این مکاتب به بنیاد معارف، از یک سال بدین‌سو طی امتحان‌های متعدد، معلمین مجربی را انتخاب کرده که اکثرشان دارای مدرک ماستری هستند.

مجیب اولوداغ

چه برنامه‌های دیگری در راستای ارتقاء ظرفیت این مکاتب و سایر همکاری‌ها با وزارت معارف افغانستان روی دست دارید؟

ما در چوکات این قرارداد تعهد دادیم که تعداد مکاتب خود را دو برابر بسازیم. با توجه به این تعهد، تعداد مکاتب افغان-ترک را از ۱۲ باب به ۲۴ باب افزایش خواهیم داد. همچنین در خصوص مسلکی ساختن مکاتب نیز پلان‌هایی در نظر گرفته شده است. یکی از نیازهای کشور افغانستان، داشتن افراد متخصص در هر زمینه است. از همین رو، طرح‌هایی مبنی بر ایجاد لیسه‌های مسلکی و تخنیکی روی دست داریم. همچنین ما برای بانوان در بخش صحت، مکاتب مسلکی ایجاد خواهیم کرد. بودجه دانشگاه مولانا که تهداب آن قبلا توسط مقامات دو کشور گذاشته شده بود و قرار است برای بانوان افغان افتتاح شود نیز حاضر است و در سال ۲۰۱۹، این دانشگاه افتتاح خواهد شد. این کارها با همکاری وزارت معارف افغانستان صورت خواهد گرفت و همچنین برای آقایان نیز در آینده یک دانشگاه درنظر گرفته خواهد شد.

ما مدیریت مکاتب افغان-ترک را در سطح لیسه به‌دست گرفتیم. بنیاد معارف ترکیه در سراسر دنیا، از کودکستان تا دانشگاه در تمام سطوح آموزشی فعالیت دارد. اینجا هم برای تعلیم و تربیه بهتر، آرزو داریم که از سنین کوچک افراد فعالیت‌های خود را آغاز کنیم. در ضمن در بخش لیله‌ها هم طرحی در نظر گرفته شده است تا محصلینی که از طریق کانکور و از ولایات می‌آیند، برای بودوباش محلی داشته باشند و ظرفیت لیله‌ها بالا برود. طبق توافقات، ظرفیت لیله‌ها شصت درصد افزایش خواهد یافت. پس از این‌که تمام مسئولیت‌های این مکاتب به دست بنیاد معارف ترکیه قرار بگیرد، ما می‌توانیم روی تعلیم و تربیه و پروژه‌های جدید تمرکز کنیم و این وعده‌ها عملی خواهند شد.

در قسمت نصاب درسی هم پلان‌هایی داریم. سیستم درسی کمبریج را در تمام مکاتب افغان-ترک به‌خاطر کیفیت بهتر در اهداف خود داریم. عملکرد بنیاد معارف در سراسر دنیا را به این‌جا انتقال خواهیم داد. به‌خاطر انتشار و همگانی شدن سیستم کمبریج در مکاتب دیگر هم زمینه را مساعد خواهیم کرد. بنیاد معارف ترکیه در قسمت استندردسازی، طرح‌هایی در نظر دارد که طبق آن شاگردانی که در افغانستان تحصیل می‌کنند با شاگردانی که در دیگر کشورها مثل کانادا، امریکا و استرالیا تحصیل می‌کنند، در یک سطح قرار بگیرند.

جدا از تحصیل، ما در خصوص ارتقاء اعتبار مدارک نیز کوشش خواهیم کرد. در حال حاضر، مدارک مکاتب افغان-ترک در ۵۷ کشور سازمان همکاری کشورهای اسلامی فاقد اعتبار است. اما پس از این، شاگردانی که در مکاتب بنیاد معارف تحصیل می‌کنند با کسانی که در ترکیه تحصیل می‌کنند، هیچ فرقی نخواهند داشت.

همچنین ما مژده دیگری نیز به والدین و شاگردان داریم؛ شاگردانی که از مکاتب بنیاد معارف ترکیه فارغ‌التحصیل می‌شوند، مثل کسانی‌اند که در ترکیه فارغ‌التحصیل شده‌اند و برای ۱۰ درصد آنها نیز از طریق بورسیه ترکیه، در مقاطع بالاتر مثل لیسانس، ماستری و دکتری امکان تحصیل فراهم می‌شود. مابقی شاگردان هم اگر مایل به ادامه تحصیل باشند، با تخفیف‌های ویژه می‌توانند در ترکیه ادامه تحصیل بدهند.

فعالیت‌های ما در چارچوب دوستی دو کشور جریان خواهند داشت.

روح‌الله حقجو و اسدالله مرادی

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

بستن