fbpx
دیدگاه

در سازمان ملل چه می‌گوییم؟

روح‌الله حقجو

قرار است رئیس‌جمهور غنی در اجلاس سالانۀ مجمع عمومی ملل متحد در مقر دائمی این سازمان اشتراک و در حاشیۀ آن با مقامات کشورها دیدار و گفت‌وگو داشته باشد. افغانستان طی یک‌ونیم دهۀ اخیر به دلیل بحران‌های امنیتی که داشت و پس از حوادثی چون یازدهم سپتامبر، به کانون توجه قدرت‌های جهان مبدل شد. در واقع ایالات متحده و دیگر کشورهایی که به منظور حفظ قدرت خود و برقراری صلح جهانی تلاش می‌کنند، متوجه پتانسیل بالای تخریب و افراط‌گرایی در افغانستان شدند. در نتیجه، کشورهای بین‌المللی همکار دولت کابل که سیل کمک‌های نظامی و مالی را برای مهار تروریسم و بازسازی افغانستان گسیل کردند، مشتاق‌اند تا هرساله بشنوند چه اندازه از این کمک‌ها به صورت مفید به مصرف رسیده و چه مقدار آن به جیب مافیای قدرت رفته و در چرخۀ فساد اداری محو شده است.

حکومت وحدت ملی وارد چهارمین سال از عمر خود می‌شود؛ حکومتی که برآیند یک انتخابات بحرانی و غیرمشروع است. ماجرای انتخابات ۲۰۱۴ یکی از موضوعات خبرساز رسانه‌های جهان و به ویژه رسانه‌های امریکایی بود. دولت واشنگتن پس از این انتخابات و به‌طور کل پس از اواخر دوران ریاست‌جمهوری حامد کرزی متوجه شد که اوضاع افغانستان هر لحظه ممکن است تا از کنترول آن‌ها خارج شود. حامد کرزی با دنبال کردن خط فکری تئوری توطئه، از شرکای امریکایی برید و از هر ابزاری برای تهییج افکار عمومی و برجسته ساختن روحیۀ بیگانه‌ستیزی افغان‌ها بر علیه امریکایی‌ها استفاده کرد. امریکا برای مهار بحران انتخابات ۲۰۱۴ و نیز شکستن تمرکز قدرت یک شخص در رأس تصمیم‌گیری‌ها در افغانستان، طرح حکومت وحدت ملی را برای ترمیم وضعیت افغانستان به رقبای انتخاباتی پیشکش کرد.

حالا از این طرح که بر تفاهمنامه ای استوار است، هیچ بندی عملی و اجرا نشده است. از نکات محوری تفاهمنامۀ حکومت وحدت ملی میان دو رقیب (داکتر غنی و داکتر عبدالله) اصلاح نظام انتخاباتی، برگزاری لویه‌جرگۀ تعدیل قانون اساسی و تغییر نظام از مدل ریاستی به پارلمانی بود. محمداشرف غنی در حالی به سوی سازمان ملل راهی است که تا کنون از میان تمامی این بندها، موفق شده صرفاً یک کمیسیون انتخاباتِ غیرمستقل و وابسته به خود را ایجاد کند که نهادهای جامعۀ مدنی ناظر بر انتخابات و رسانه‌ها، هیچ اعتمادی به این کمیسیون ندارند. حالا به نظر می‌رسد همکاران غربی و بخصوص اتحادیۀ اروپا که تأکید زیادی بر اصلاحات انتخاباتی داشت رغبتی ندارند تا بودجۀ انتخابات را به‌طور کامل پرداخت کنند.

دموکراسی بدون انتخابات، هیچ معنایی را افاده نمی‌کند اما سیاست‌مداران افغانستان در تلاش‌اند تا به مدلی از دموکراسی دست پیدا کنند که هیچ انتخاباتی در آن نقش نداشته باشد. به طور مثال مجلس نمایندگان مملو از افرادی است که شعار دموکراسی سر می‌دهند، اما با برگزار نشدن انتخابات پارلمانی و حفظ چوکی‌های‌شان بدون رفتن به رقابت انتخاباتی و مصرف هزینه‌های آن، حالا بیشترین رضایت خاطر از این وضعیت را دارند.

برای برگزاری انتخابات نیاز به اراده، طرح، برنامه و سپس بودجه است. با وضعیتی که نیمی از جغرافیای کشور از سلطۀ دولت مرکزی در کابل خارج است، قطعاً انتخابات پیش رو که تاریخ آن در سرطان سال آینده تعیین شده، یک فرآیند پر چالش برای دولت خواهد بود. افغانستان بدون جلب توجه جامعه جهانی هرگز نخواهد توانست از عهدۀ بودجه‌های تخنیکی و امنیتی این پروسه بر آید. حکومت وحدت ملی و شخص رئیس‌جمهور غنی که طی این سه سال نارضایتی‌های زیادی را در رابطه با انحصار قدرت و تمامیت‌خواهی برانگیخت، کار زیادی دارد تا بتواند این حمایت را جلب کند. یکی از دلایلی که ادارۀ دونالد ترامپ را واداشت تا در راهبرد جدید واشنگتن از سعی برای دولت‌سازی و نهادینه کردن دموکراسی در افغانستان منصرف شود نیز، نبود ارادۀ دولت‌مردان افغانستان برای تقسیم عادلانۀ قدرت است.

حالا حضور اشرف غنی -که یکی از سیاست‌مداران مورد اعتماد ایالات متحده در افغانستان است- در مجمع عمومی سازمان ملل و دیدارهای جداگانۀ او با روسای جمهور کشورهای همکار افغانستان نیازمند این است که بگوید طی این سه سال چه کاری برای محو تروریسم و حفظ قدرت دولت مستقر در کابل انجام داده است. به نظر می‌رسد که در حال حاضر با کارنامه‌ای که حکومت وحدت ملی با خود به همراه دارد، جامعۀ جهانی از روی ناچاری این نظام را تحمل می‌کند و نه به دلیل شایستگی‌های این حکومت؛ جامعۀ جهانی درک کرده است که این نظام، الترناتیفی غیر از طالب و داعش ندارد و در نتیجه این دولت هرچه که باشد از آنارشیسم دهۀ هفتاد برای جامعۀ جهانی مفیدتر خواهد بود. اما باید در نظر داشت که به‌هرحال برای انجام کار بنیادین و حفظ ارزش‌های پانزده ساله، نیاز است تا کاری کرد که یکی از این امور مهم در این زمینه، تطبیق و عملی کردن تفاهمنامه میان دو تیم برآمده از انتخابات ریاست‌جمهوری پیشین است.

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

بستن