fbpx
اسلایدافغانستاندیدگاهمصاحبه

گفت‌وگو با مسئول پیشین فینکس؛ چرا افراد تحصیل‌کرده جامعه معتاد می‌شوند؟

خبرگزاری یاش: اخیرا تعدادی از خبرنگاران و تحصیل‌کرده‌های جامعه که از شهرت نسبی میان مردم برخوردار بودند، گرفتار اعتیاد به مواد مخدر شدند و این مسئله، واکنش‌هایی در شبکه‌های اجتماعی را برانگیخت.

وقتی یک فرد تحصیل‌کرده به عنوان شخصی که از او انتظار می‌رود فردی مفید برای جامعه باشد معتاد و سر بار جامعه می‌شود، این امر برای مردم، غیرقابل هضم و شوک‌آور است.

از اعتیاد به عنوان بزرگ‌ترین چالش و مادر آسیب‌های اجتماعی یاد می‌شود و آن‌را نمونه‌ یکی از معضلات و آسیب‌های اجتماعی خانمان‌سوز می‌دانند. ورود مواد مخدر به دنیای تحصیل‌کرده‌ها و همچنین زنان، چالشی‌ عمیق‌تر در جامعه ایجاد کرده است.

آگاهان و کارشناسان اجتماعی بر این باورند که دولت باید در خصوص حوزه اعتیاد، نگاهی ویژه و تخصصی داشته باشد.

شاید زمانی که با شخصی معتاد روبه‌رو می‌شویم این صحبت‌ها را از او بشنویم: «فکر نمی‌کردم روزی معتاد شوم. می‌خواستم فقط یک بار امتحان کنم».

عده‌ای نیز با باوری اشتباه، استفاده از مواد مخدر را برای برخی بیماری‌ها همچون درد پا، درد کمر و درد دندان تجویز می‌کنند. آنان نمی‌دانند که همین باور غلط، آنان را به سوی آلوده شدن و اعتیاد سوق می‌دهد.

در مورد این‌که بعضی افراد، خصوصا افراد نخبه و تحصیل‌کرده به چه دلایلی به مواد مخدر روی می‌آورد، پای صحبت‌های علی افتخاری، مسئول پیشین کمپ فینکس نشستیم. آقای افتخاری بر این باور است که عامل اعتیاد نخبه‌ها در بسیاری از موارد، سرخوردگی‌های کلان اجتماعی، سیاسی، مسائل اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و خانوادگی است.

به باور وی، بعضی از این افراد معضل شدید خانوادگی دارند و زمانی قادر به حل این مشکلات نباشند، به مصرف مواد مخدر پناه می‌آورند.  

او می‌گوید: «همیشه اقتصاد ضعیف و نبود کار را یکی از دلایلی عنوان کردند که فرد ممکن است به خاطر آن به مواد مخدر روی بیاورد. اما همیشه این‌طور نیست؛ من اشخاص زیادی را می‌شناسم که وضعیت اقتصادی عالی داشته‌اند اما باز هم معتاد شده‌اند. در واقع این افراد نمی‌دانند پول و ثروتی که دارند را چگونه به مصرف برسانند، از این رو در ابتدا برای تفریح از مواد مخدر استفاده می‌کنند».

بر اساس آخرین آمار وزارت مبارزه با مواد مخدر، در حال حاضر ۳٫۵ میلیون معتاد در کشور داریم. این آمار در حالی ارائه می‌شود که شمار زیادی از معتادین در زیر پل‌ها، پارک‌ها و خیابان‌ها در وضعیت اسفباری به سر می‌برند.

از آقای افتخاری در مورد چگونگی ایجاد کمپ فینکس پرسیدم. او گفت: «منطق ایجاد کمپ فینکس یا مرکز امید این بود که در گذشته‌ها تداوی که برای معتادین در شفاخانه‌ها صورت می‌گرفت، خیلی موثر نبود. به این دلیل که شفاخانه‌ها تنها ۴۵ روز افراد معتاد را حمایت می‌کردند، بعد از آن افرادی که آسیب‌پذیری‌شان بیشتر از فقر و بیکاری بود، دوباره به اعتیاد روی می‌آوردند».
این مسئول پیشین کمپ فینکس افزود، در نهایت دولت روی یک برنامه جامع فکر کرد که یک پلان حمایتی برای افراد ایجاد شود. در ضمنی که این افراد از لحاظ صحی تحت مراقبت قرار می‌گرفتند، بعد از آن آموزش فنی و مسلکی ببینند تا از این طریق بتوانند وارد بازار کار شوند.

در مدت یک‌سالی که آقای افتخاری مسئول این کمپ بود، ۷۰۰ نفر برای آموزش فنی و حرفه‌ای مراجعه کردند که از این تعداد ۴۸۰ نفر فارغ شدند. سپس زمینه کار برای این تعداد از فارغین شخصا از سوی آقای افتخاری فراهم گردید.

به گفته افتخاری تعداد زیادی از همین افراد در حال حاضر مشغول به کار هستند و حتی شماری از آنان تشکیل خانواده داده‌اند؛ و به عنوان یک فرد سالم در جامعه زندگی می‌کنند.

مسئول پیشین کمپ فینکس می‌گوید، هر معتاد می‌تواند ۶ یا ۷ نفر دیگر را به اعتیاد بکشاند. با توجه به بافت اجتماعی که ما داریم، جامعه ما یک جامعه بسیار آسیب‌پذیر و شکننده است. نگرانی من این است که روزی این ۳٫۵ میلیون معتاد به ۱۵ میلیون نرسد.

به گفته او، تمام معتادینی که از سطح شهر کابل جمع‌آوری می‌شد در ابتدا به شفاخانه کمپ منتقل، تا تداوی شوند. پس از تداوی برای آموزش و کارآموزی به بخش فنی و حرفه‌ای کمپ منتقل می‌شدند. آمار معتادینی که به شفاخانه‌ کمپ مراجعه کرده  بودند در سال گذشته ۲ الی ۳ هزار نفر اعلام شده بود، اما از این تعداد، تنها ۷۰۰ نفر برای آموزش به بخش فنی و حرفه‌ای مراجعه کرده بود.

آقای افتخاری می‌گوید: «برای آموزش فنی حرفه‌ای به افراد تداوی شده ماهانه در حدود ۵۰۰ دالر مصرف می‌شد. این کمپ هر ماه معتادین را از تمام سطح شهر کابل جمع‌آوری کرده و به مدت ۷ ماه در این مرکز نگهداری می‌کردند. در این مدت از مسائل قبیل اعاشه، البسه تا آموزش کار و کاریابی به عهده این کمپ بود، البته بودند عده‌ای از معتادین که از شفاخانه کمپ فرار می‌کردند».

مسئول پیشین کمپ فینکس می‌گوید، من طرحی به ریاست جمهوری داده بودم که باید بردی از تمام نهادهای سکتوری در بخش کار ایجاد شود که بعد از فراغت دوباره آنان جذب کار شوند؛ اما این برد ایجاد نشد. به‌طور حتم معتادی که از زیر پل به این مراکز می‌آید و ۶ الی ۷ ماه مورد تداوی قرار می‌گیرد، این فرد دوباره در معرض خطر است.

 

به باور او، باید برنامه‌هایی از قبیل کمپ فینکس ادامه پیدا کند، البته این کل کار نیست. چون مهم‌ترین بخش کار که نادیده گرفته می‌شود، همان اطلاع‌رسانی است. شاید شماری از نهادها بگویند که در حال حاضر کلیپ‌های تبلیغاتی در رسانه‌ها نشر می‌شود. اما به نظر من این کلیپ‌های تبلیغاتی به بالا بردن سطح آگاهی افراد در جامعه کمک نمی‌کند.
او معتقد است که باید یک آگاهی خانه‌به‌خانه برنامه‌ریزی شود، زیرا اطلاع‌رسانی ما بسیار محدود و اندک است. اطلاع‌رسانی ما در نهایت به یک کلیپ تبلیغاتی خلاصه می‌شود که مواد مخدر یک آسیب اجتماعی است. ما هیچ وقت یک آگاهی جامع را در جامعه نداده‌ایم که خانواده‌ها را متوجه بسازیم که اگر پسر و یا دختر نوجوانان‌تان از خانه بیرون می‌شوند و باید در یک زمان مشخص به خانه برگردند، ۲ یا ۳ ساعت دیرتر برمی‌گردند و شما هیچ توجهی نمی‌کنید در آینده دچار چنین مشکل می‌گردد.

این مسئول پیشین کمپ فینکس در پاسخ به این سوال که اگر فردی که تداوی شده و دوباره به سراغ مواد مخدر می‌رود آیا مقصر دولت، جامعه و یا خود فرد است، می‌گوید: «در این‌جا همه مقصر هستند؛ هم دولت هم مردم. حکومت به این دلیل مقصر است که با توجه به امکاناتی که در اختیار دارد و زمینه کار برای افراد تداوی شده فراهم نکند، این شخص پولی ندارد که برود در جایی مناسب زندگی کند، از این رو دوباره برمی‌گردد به همان‌جاهایی که سابق بوده تا شب‌اش را روز کند و دوباره آلوده می‌شود».

آقای افتخاری ادامه داد جامعه به این دلیل مقصر است که اکثرا فکر می‌کنند که مسئولیت حکومت است تا این افراد را حمایت کند در حالی‌که هر فرد به عنوان پدر، برادر، فرزند وظیفه دارد تا از فرد آسیب دیده حمایت کند. اساسی‌ترین نهاد اجتماع خانواده است و اگر فردی از خانواده آسیب ببیند همه اعضای خانواده رنج می‌بینند.

او می‌افزاید، با این حال باید وقایع و پیشگیری جدی گرفته شود، هزینه پیشگیری از معتادین بالقوه بسیار کم است. باید این هزینه کم را بپردازیم تا این هزینه هنگفتی که برای تداوی معتادین پرداخته می‌شود؛ که هیچ نتیجه‌ای هم نخواهد داشت.

در آخرین آمارهای سازمان ملل، افغانستان به عنوان کشوری که بیشتر از هشتاد درصد مواد مخدر دنیا را تأمین می‌کند نام برده شد؛ یعنی تنها کشوری که بزرگترین مزارع کوکنار را در خود جای داده است.

کشت خشاش و قاچاق مواد مخدر، از جمله منابع مهم عایداتی گروه‌های تروریستی نظیر طالبان است. معتادان به مواد مخدر، دسترسی آسان به هر نوع از این مواد را دارند و دولت نیز به دلیل مشکلات بسیاری که دارد، تا هنوز کار مشخص و موثری پیرامون حل بحران اعتیاد انجام نداده است.

نازنین شفایی

برچسپ

خبر های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

بستن